Camera ban đêm bị mờ, hồng ngoại bị nhòe: nguyên nhân và cách khắc phục

Camera ban đêm bị mờ, hình trắng đục như sương mù, phần lớn là do ánh hồng ngoại của chính camera dội ngược vào ống kính: dội từ tấm kính cửa sổ, bức tường hay mái hiên quá gần, từ mạng nhện trước ống kính, hoặc từ vòm che và mặt kính bám bụi, dấu tay. Ban ngày hình vẫn rõ vì lúc đó đèn hồng ngoại tắt. Nếu hình bị hồng, tím cả vào ban ngày thì khác: đó thường là bộ lọc hồng ngoại (IR-cut) bị kẹt, cần đem bảo hành.

Bài này đi theo tài liệu của các hãng camera Trung Quốc (Hikvision, EZVIZ, Xiaomi), Hàn Quốc (Hanwha Vision) và Nhật Bản (i-PRO, trước là mảng camera an ninh của Panasonic). Hãng nào cũng gọi chung hiện tượng này là phản xạ hồng ngoại (tiếng Trung là 红外反光, tiếng Anh IR reflection hay IR bleeding), nên cách xử lý khá giống nhau.

Camera ban đêm bị mờ: nhìn hình để đoán nguyên nhân

Hình ban đêm trông thế nào	Nguyên nhân hay gặp	Bạn làm gì
Trắng đục cả khung như sương mù, ban ngày rõ	Hồng ngoại dội vào vòm che hoặc mặt kính bẩn, mờ hơi nước	Lau vòm che, mặt kính bằng khăn mềm
Quay qua kính cửa sổ, hình trắng xóa hoặc thấy bóng đèn hồng ngoại	Kính cửa phản xạ hồng ngoại ngược vào ống kính	Dời camera khỏi kính, hoặc lắp ra ngoài
Một mảng sáng chói gần camera, phần còn lại tối	Tường, cột, mái hiên, đồ màu trắng ở sát camera	Đổi góc, dời vật cản, bật hồng ngoại thông minh
Vệt trắng, bóng trắng lơ lửng ở mép hình	Mạng nhện, côn trùng trước ống kính	Quét mạng nhện, lau mặt trước
Chấm trắng như "bông tuyết" bay	Bụi trong không khí gặp hồng ngoại	Giảm cường độ hồng ngoại
Vòng sáng trắng ở mép, giữa có dải trắng	Vòng mút đệm giữa ống kính và vòm che bị lỏng, mất	Không tự chỉnh, đem bảo hành
Cả hình tối, nhìn không xa như trước	Đèn hồng ngoại yếu dần, hỏng, nguồn yếu ban đêm	Kiểm tra nguồn, gọi thợ thay bo đèn
Hình hồng, đỏ, tím kể cả ban ngày	Bộ lọc IR-cut kẹt	Khởi động lại, rồi đem bảo hành
Hình nhòe, vỡ ô vuông khi có người đi qua	Độ phân giải, bitrate thấp, mạng yếu	Chỉnh chất lượng hình, kiểm tra wifi

Vì sao camera hồng ngoại bị nhòe vào ban đêm?

Khi trời tối, camera tự chuyển sang chế độ đêm: bật đèn hồng ngoại và chuyển hình sang trắng đen. EZVIZ (thương hiệu camera gia đình của Hikvision) giải thích ở trang hỗ trợ tiếng Trung rằng camera tự bật đèn hồng ngoại khi trời tối và tắt khi trời sáng. Đèn hồng ngoại nằm ngay cạnh ống kính, nên bất cứ bề mặt nào ở gần cũng có thể hắt ánh sáng đó ngược lại.

Vòm che hoặc mặt kính bẩn. i-PRO Nhật Bản ghi phản xạ hồng ngoại chủ yếu do bụi bẩn trên vòm che (dome) hoặc mặt kính phía trước. Ban ngày ở chế độ màu, hình vẫn bình thường; sang chế độ trắng đen là xuất hiện bóng mờ, lóa. Hikvision liệt kê dấu tay, vết nước và mạng nhện trên mặt kính là nguyên nhân gây chấm sáng, vệt trắng ban đêm. EZVIZ nói rõ với các mẫu có vòm che như C4, C4S: dùng lâu thì mặt trước bẩn hoặc bên trong vòm bị đọng hơi nước, hồng ngoại gặp chỗ đó dội thẳng vào cảm biến, làm hình "mờ như sương".

Bề mặt ở gần camera. Bản tin kỹ thuật của Hikvision Mỹ (2014) có ví dụ một miếng bìa cứng đặt cách cạnh camera chỉ khoảng 10 cm, nằm ngoài khung hình, vẫn làm hình đêm mờ hẳn. Hãng xếp vật cản ở gần là nguyên nhân lớn thứ hai sau lỗi vòng đệm. i-PRO đưa ví dụ thật: đầu báo cháy màu trắng, bức tường trắng, máng xối, dây rút nhựa, tất cả đều hắt hồng ngoại vào ống kính.

Vật sáng ở gần làm cả hình tối đi. EZVIZ giải thích thêm: một cây cột trắng sát camera phản xạ rất nhiều hồng ngoại, mà camera đo sáng theo độ sáng trung bình cả khung. Một vùng quá sáng kéo trung bình lên, camera giảm sáng toàn hình, nên chỗ tối càng tối. Hikvision mô tả cùng hiện tượng: vật gần phản xạ hồng ngoại, nên ánh sáng không chiếu tới được chỗ xa.

Mạng nhện, côn trùng, bụi. i-PRO có trường hợp camera thân dài lắp trên cột ở vùng quê, không có đèn hay vật cản nào, nhưng ban đêm hai bên hình có bóng trắng: nguyên nhân là mạng nhện trong góc nhìn. Hikvision ghi môi trường nhiều bụi khiến hạt bụi gần camera phản xạ hồng ngoại, trông như bông tuyết trên hình.

Hơi nước đọng bên trong. Hikvision ghi trường hợp hình mờ một phần cả lúc trời đẹp: dây không được chống nước, hơi ẩm theo dây vào trong camera rồi đọng sương trong ống kính, khó tự hết. Cách phòng là bọc đầu nối mạng bằng nắp chống nước và băng keo chống nước; đã đọng bên trong thì phải gửi hãng sửa.

Camera đặt trong nhà quay qua kính cửa sổ có nhìn được ban đêm không?

Đây là tình huống rất hay gặp: đặt camera wifi trong nhà, quay ra cổng qua cửa kính. Ban ngày hình đẹp, tối đến chỉ thấy một màn trắng hoặc bóng của chính đèn hồng ngoại.

Xiaomi ghi trong phần câu hỏi thường gặp của camera trong nhà lẫn ngoài trời: tránh để mặt trước và hai bên ống kính ở gần kính, tường trắng hay vật phản quang, vì sẽ làm hình "gần sáng, xa tối" hoặc trắng bệch. Lý do là kính cửa phản xạ hồng ngoại của camera ngược vào ống kính trước khi ánh sáng kịp ra ngoài.

Bạn có ba hướng:

1. Lắp camera ra ngoài đúng loại chống nước, có mái che. Cách chọn loại và vị trí có ở bài lắp camera gia đình: chọn loại, vị trí, lưu trữ.
2. Tắt hồng ngoại nếu ngoài cổng có đèn sáng cả đêm. Trong app Mi Home, Xiaomi cho chọn hồng ngoại tự động, luôn tắt hoặc luôn bật; EZVIZ có chế độ ban ngày (luôn tắt hồng ngoại). Cả hai hãng đều cảnh báo: tắt hồng ngoại mà không đủ sáng thì hình ban đêm kém hoặc tối đen. i-PRO cũng khuyên không dùng hồng ngoại khi xung quanh không tối.
3. Dùng camera có màu ban đêm bằng đèn trắng, nếu chỗ đó chấp nhận được ánh đèn.

Hình camera bị hồng, tím vào ban ngày: bộ lọc IR-cut bị kẹt

Camera có một tấm lọc nhỏ trước cảm biến. EZVIZ giải thích: ban ngày tấm lọc chặn hồng ngoại để màu đúng; ban đêm tấm lọc rút ra để mọi ánh sáng đi vào, hình sáng hơn. Nếu tấm lọc kẹt ở vị trí đêm, sáng ra hình sẽ hồng, đỏ hoặc tím toàn khung.

• EZVIZ: nguyên nhân kẹt có thể là môi trường như nguồn điện, nhiệt độ thấp. Cách kiểm tra: tắt nguồn khởi động lại, khôi phục cài đặt gốc, cập nhật firmware mới nhất; vẫn lệch màu thì là tấm lọc kẹt, cần gửi bảo hành.
• Hikvision: chuyển chế độ ngày/đêm bằng tay và nghe có tiếng "tách" của tấm lọc không; hình không về bình thường thì liên hệ bảo hành. Trang hỗ trợ Hikvision Mỹ còn gợi ý gõ nhẹ vài cái vào thân camera xem tấm lọc có nhả ra không; nếu không được hoặc hôm sau lại kẹt thì tấm lọc cần sửa. Camera trên cao thì để thợ làm, đừng trèo thang gõ.
• Xiaomi ghi khi bật, tắt nhìn đêm, camera ngoài trời BW500 chuyển tấm lọc và có tiếng "tách" nhẹ, đây là bình thường.

Khác với hình hồng: nếu cả ngày hình trắng đen, thường do cài chế độ đêm cố định. EZVIZ ghi đặt "ban đêm" thì đèn hồng ngoại luôn bật, ban ngày hình sẽ trắng xóa; Hikvision ghi thêm độ bão hòa màu bị đặt về 0 cũng cho hình trắng đen. Đưa về chế độ tự động trước khi nghĩ tới lỗi.

Với camera mạng có dây, nguồn yếu cũng gây ra triệu chứng này. i-PRO ghi một mẫu camera nhiều mắt cần nguồn PoE+ (khoảng 25,4 W); cắm vào cổng PoE thường thì tấm lọc không hoạt động đúng, hình chuyển hồng, tím.

Đèn hồng ngoại yếu hoặc hỏng

Hình đêm tối dần, chỉ thấy rõ vài mét trước camera, có thể do đèn. Hikvision ghi camera hồng ngoại dùng trên 2 năm thì đèn suy giảm, cách xử lý là thay bo đèn hồng ngoại. Hãng cũng nhắc kiểm tra nguồn vào ban đêm có ổn không (đèn bật lên là camera tốn điện hơn) và khuyên mỗi camera nên có nguồn riêng.

Lưu ý khi tự kiểm tra bằng mắt: nhiều camera gia đình dùng đèn 940 nm, Xiaomi quảng cáo loại này "không đỏ đèn" vào ban đêm. Không thấy đèn đỏ mờ không có nghĩa là đèn hỏng.

Camera đặt trên bàn hay kệ cũng cho hình tối một nửa. Xiaomi ghi mặt bàn có thể chắn hồng ngoại, nên đặt camera sát mép bàn; quanh camera phải thoáng, không có vật chắn gần.

Ống kính lệch nét, độ phân giải và bitrate thấp

Không phải hình mờ nào cũng do hồng ngoại.

• Lệch nét. Hikvision ghi camera ống kính cố định có thể lệch nét do va đập khi vận chuyển, phải gửi bảo hành. Camera chỉnh tay thì chỉnh vòng zoom (W-T) trước rồi vòng nét (N-∞). Hình đêm nhạy với lệch nét hơn ban ngày.
• Chưa bóc màng bảo vệ. Hikvision liệt kê việc quên bóc lớp màng trên ống kính hay vòm che là một nguyên nhân hình mờ.
• Chất lượng hình đặt thấp. Trong app Mi Home có mục độ nét với 360P, 2K và tự động; ở chế độ tự động camera hạ độ nét theo mạng. Wifi yếu thì hình xem trực tiếp mờ hẳn, nhất là ban đêm. Nếu camera hay chập chờn mạng, xem bài camera wifi mất kết nối, báo offline.
• Bitrate thấp. Ban đêm hình nhiều hạt nhiễu, cần nhiều dữ liệu hơn để mã hóa. i-PRO hướng dẫn giảm nhòe ban đêm bằng cách tăng bitrate tối đa, tăng mức chất lượng hình, rồi mới tăng độ sắc nét (đổi lại nhiễu cũng tăng).

Nếu hình xem trực tiếp rõ mà bản ghi xem lại mờ, hoặc không có bản ghi ban đêm, đó là chuyện lưu trữ; xem bài camera không ghi hình, lỗi thẻ nhớ, xem lại không được.

Bạn tự làm được gì?

1. So sánh ngày và đêm. Ban ngày rõ, ban đêm mờ: nghiêng về phản xạ hồng ngoại. Cả ngày mờ: nghĩ tới bẩn ống kính, lệch nét, màng bảo vệ, hơi nước bên trong.
2. Lau mặt trước. Dùng khăn lau kính hoặc khăn mềm. Hikvision ghi không lau bằng cồn. Hướng dẫn của Hanwha Vision Hàn Quốc: lau bằng khăn mềm khô, hoặc khăn nhúng nước vắt thật kiệt; không dùng cồn, dung môi, chất tẩy rửa, mỹ phẩm, dầu; không xịt nước trực tiếp vào camera. Bản tin Hikvision còn lưu ý chạm tay vào vòm che sẽ để lại vết dầu gây nhòe.
3. Quét mạng nhện quanh camera, cả mái hiên phía trên. Mạng nhện quay lại nhanh, i-PRO khuyên lau mặt trước định kỳ.
4. Dời vật ở gần. Cành cây, dây điện, mép tường, mái tôn, biển hiệu, dây phơi đồ trong tầm vài chục cm quanh camera đều đáng nghi. Xiaomi khuyên khi treo tường, camera C500 bản hai mắt nên cách tường khoảng 60 cm; với camera ngoài trời BW500, Xiaomi ghi nên lắp ở chỗ trong vòng 40 cm phía trên, dưới, trái, phải không có tường. Con số cụ thể theo từng mẫu, xem sách hướng dẫn của máy bạn.
5. Kiểm tra chế độ ngày/đêm trong app: để tự động. EZVIZ lưu ý nếu đèn hồng ngoại bật tắt quá 3 lần trong 10 phút, camera giữ nguyên trạng thái cuối trong 1 giờ; hình đứng ở chế độ lạ một lúc có thể vì vậy, rút điện khởi động lại sẽ hết.
6. Bật hồng ngoại thông minh hoặc giảm cường độ nếu app có (Smart IR của Hikvision, chế độ IR của Hanwha). Chức năng này tự giảm đèn khi vật ở gần quá sáng.
7. Khởi động lại, cập nhật firmware nếu hình bị lệch màu.

Phần cho thợ: kiểm tra từng lớp

• Tháo vòm che thử. Trong các ví dụ của i-PRO, tháo vòm thấy hình hết mờ thì lỗi ở vòm (bẩn, xước, đọng hơi nước) hoặc cách lắp vòm.
• Vòng mút đệm (foam ring). Hikvision ghi đây là ca phản xạ nặng nhất: vòng đệm không ép chặt vào vòm thì hình bị "sương tròn". Lắp đúng thì vòng đệm hơi bị ép bẹp. Vòng đệm lỏng hoặc mất, Hikvision hướng dẫn liên hệ bảo hành.
• Vòm lắp đúng chiều. Sách hướng dẫn tiếng Hàn của Hanwha (QND-6070R) ghi vòm che lắp xoay lệch hoặc không khớp sẽ gây phản xạ tán xạ.
• Góc nghiêng. Hikvision ghi camera trong nhà ngẩng quá cao sẽ nhận hồng ngoại dội từ trần; i-PRO ghi mẫu camera vòm có góc nghiêng 70 đến 85 độ bị chấm, vạch trắng do hồng ngoại dội vào thân máy, khuyên đưa về trong 70 độ. Góc cụ thể theo mẫu.
• Khoảng cách tới tường. i-PRO có ví dụ camera mắt cá (fisheye) lắp trần cách tường 0,3 m bị lóa, khuyên đặt xa tường hơn 3 m; một mẫu nhiều mắt khác thì cách tường khoảng 120 mm trở lên, kèm tắt riêng các đèn hồng ngoại phía sát tường. Hikvision khuyên tránh góc hẹp và dùng chân đế để đưa camera ra xa tường.
• Giá đỡ, vỏ không tương thích. i-PRO ghi dùng vỏ, giá không đúng loại làm hồng ngoại phản xạ bên trong vỏ.
• Đèn hồng ngoại khác chiếu ngược. Hikvision ghi trường hợp có một nguồn hồng ngoại khác đối diện (ví dụ hai camera nhìn nhau).
• Tấm lọc IR-cut: đổi ngày/đêm bằng tay, nghe tiếng "tách". Không có tiếng hoặc màu không về: bảo hành. Với camera PoE, đo công suất cổng so với yêu cầu của camera.
• Đèn và nguồn: đo điện áp nguồn lúc đèn hồng ngoại bật. Camera dùng lâu, hình đêm tối dần: thay bo đèn theo linh kiện hãng.
• Hơi nước: kiểm tra đầu nối dây đã có nắp chống nước, băng keo chưa; trong ống kính đã đọng sương thì gửi hãng.
• Thông số ảnh: thời gian màn trập tối đa, cường độ đèn, bitrate, chất lượng hình theo hướng dẫn của i-PRO và Hikvision; tăng bitrate thì nhớ tính lại dung lượng ổ ghi.

An toàn khi vệ sinh, chỉnh camera trên cao

• Camera trên cao: dùng thang chắc, có người giữ chân thang, không làm khi mưa hay trời tối.
• Rút nguồn hoặc tắt PoE trước khi tháo vòm che, mở đầu nối.
• Không xịt nước vào camera và đầu nối điện (Hanwha). Không dùng cồn, dung môi lau vòm che (Hikvision, Hanwha).
• Không tự tháo thân camera. Hanwha ghi người dùng không tự tháo máy; lỗi vòng đệm, tấm lọc, đèn hồng ngoại đều thuộc việc bảo hành.
• Camera gần dây điện ngoài trời hay trên mái tôn: để thợ có dụng cụ và đồ bảo hộ làm.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao camera ban ngày rõ mà ban đêm bị mờ?

Vì ban đêm camera bật đèn hồng ngoại. Vòm che bẩn, kính cửa, tường, mạng nhện ở gần đều hắt hồng ngoại ngược vào ống kính, làm hình trắng đục. i-PRO ghi nguyên nhân chính là bụi bẩn trên vòm che và mặt kính. Lau sạch và dời vật ở gần trước.

Đặt camera sau kính cửa sổ có nhìn được ban đêm không?

Thường là không rõ nếu dùng hồng ngoại, vì kính phản xạ ánh hồng ngoại ngược lại. Xiaomi khuyên không để ống kính gần kính, tường trắng. Hoặc lắp camera ra ngoài, hoặc tắt hồng ngoại khi bên ngoài có đèn sáng, hoặc chọn camera có màu ban đêm.

Lau ống kính camera bằng cồn có được không?

Hikvision ghi không lau vòm che bằng cồn; Hanwha cũng không cho dùng cồn, dung môi, chất tẩy rửa. Dùng khăn lau kính hoặc khăn mềm khô, chỗ bẩn thì khăn ẩm vắt kiệt.

Hình camera bị hồng, tím vào ban ngày là hỏng gì?

Thường là bộ lọc IR-cut bị kẹt ở vị trí ban đêm. EZVIZ hướng dẫn khởi động lại, khôi phục cài đặt gốc, cập nhật firmware; vẫn lệch màu thì gửi bảo hành. Trước đó kiểm tra xem trong nhà có đèn màu chiếu vào khung hình không, EZVIZ ghi đèn màu, kính màu cũng làm lệch màu một phần.

Camera ban đêm có chấm trắng bay như tuyết là gì?

Hikvision giải thích đó là bụi gần camera phản xạ hồng ngoại. Côn trùng bay qua đèn cũng cho hiện tượng tương tự. Giảm cường độ hồng ngoại hoặc bật hồng ngoại thông minh, và dọn mạng nhện quanh camera.

Vì sao hình ban đêm có một mảng rất sáng còn lại tối om?

Có vật ở gần camera (cột trắng, tường, mái hiên) phản xạ nhiều hồng ngoại. EZVIZ giải thích camera đo sáng trung bình cả khung, nên vùng quá sáng làm phần còn lại tối hơn. Đổi góc hoặc dời vật đó đi.

Đèn hồng ngoại camera dùng được bao lâu?

Hikvision ghi camera hồng ngoại dùng trên 2 năm thì đèn có thể suy giảm, khi đó thay bo đèn. Đây là ghi chú chung của hãng, tuổi thọ thực tế tùy mẫu và điều kiện lắp.

Camera ghi hình ban đêm bị nhòe khi có người đi qua thì chỉnh gì?

Kiểm tra độ nét trong app (đừng để mức thấp hay tự động khi wifi yếu) và bitrate nếu camera cho chỉnh. i-PRO hướng dẫn tăng bitrate tối đa và chất lượng hình trước, rồi mới tăng độ sắc nét. Hình đêm vẫn kém hơn ban ngày là bình thường.

Đặt thợ trên Thuê Thợ 365

Nếu đã lau, đổi góc mà camera ban đêm vẫn mờ, hoặc hình hồng tím, đèn hồng ngoại yếu, camera nằm trên cao khó với, bạn có thể chọn thợ lắp, sửa camera đã được xác minh danh tính và tay nghề, hoặc đăng việc để nhận báo giá từ thợ gần bạn. Ghi hãng, mẫu camera, camera đặt trong hay ngoài nhà, có quay qua kính không, kèm một ảnh chụp màn hình lúc ngày và lúc đêm để thợ đoán đúng việc trước khi đến. Ở căn hộ chung cư, xem thêm bài lắp khóa vân tay, camera cho căn hộ chung cư. Thợ báo giá trực tiếp với bạn trước khi làm, và tiền công được bảo hành theo chính sách của nền tảng.