Lò vi sóng không nóng nhưng vẫn quay, đèn sáng: kiểm tra chế độ demo, công suất, cửa và mạch cao áp

Lò vi sóng không nóng mà đèn vẫn sáng, đĩa vẫn quay thường do một trong ba nhóm nguyên nhân. Nhóm một là cài đặt: lò đang ở chế độ trưng bày (demo), đang chọn mức công suất thấp, rã đông, hoặc bạn bấm nhầm hẹn giờ thay vì nấu. Nhóm hai là cửa đóng chưa khít hoặc công tắc cửa có vấn đề. Nhóm ba là mạch cao áp nuôi magnetron bị hỏng (magnetron, tụ cao áp, đi-ốt cao áp, biến áp, cầu chì, rơ le). Hai nhóm đầu bạn tự kiểm tra được trong vài phút. Nhóm thứ ba nằm sau vỏ lò, nơi tụ cao áp có thể giữ điện đủ để gây chết người, nên chỉ thợ được mở.

Đèn, quạt và motor đĩa quay chạy bằng điện thường. Chỉ đường cao áp mới làm ra vi sóng. Vì vậy lò "vẫn chạy" nhưng thức ăn lạnh là triệu chứng rất đặc trưng. Bài này đi sâu đúng triệu chứng đó, theo sách hướng dẫn và tài liệu sửa chữa của Sharp, Panasonic, Samsung, LG, Electrolux và Midea. Nếu lò của bạn hiện mã lỗi, tóe lửa hay nhảy aptomat, xem bài tổng hợp lò vi sóng Galanz, Midea báo lỗi.

Thử bằng cốc nước để chắc là lò không nóng

Trước khi kết luận lò hỏng, làm phép thử mà Sharp in sẵn trong mục "Service Call Check" của sách hướng dẫn (bản R-290N bán ở New Zealand):

1. Ngắt điện ở ổ cắm 10 giây rồi bật lại. Màn hình có hiện 88:88 (hoặc hiển thị bình thường) không?
2. Đặt một cốc nước khoảng 250 ml trong cốc thủy tinh vào lò, đóng cửa chắc chắn.
3. Chạy ở công suất cao nhất khoảng 1 đến 2 phút.
4. Kiểm tra: đèn có sáng, quạt có chạy (đưa tay gần khe gió phía sau), đĩa có quay, hết giờ có kêu báo, và nước có nóng không.

Panasonic cũng gợi ý hâm một cốc nước 1 đến 2 phút để xác nhận. Nếu nước ấm lên rõ, lò vẫn phát sóng; vấn đề có thể nằm ở cách nấu, đồ đựng hoặc lượng thức ăn. Nếu nước lạnh như lúc đầu, đi tiếp các mục dưới.

Một dấu hiệu quan trọng: Sharp ghi rằng nếu thời gian trên màn hình đếm ngược nhanh bất thường, hãy kiểm tra chế độ trưng bày.

Lò vi sóng không nóng vì đang ở chế độ demo

Chế độ trưng bày (Demo, Demonstration, diSP) dùng ở cửa hàng để khách bấm thử. Lò chạy đủ mọi chức năng nhưng không phát sóng. Đây là nguyên nhân đầu tiên mà Samsung nêu trong trang hỗ trợ "lò vi sóng không nóng".

• Samsung: ở chế độ Demo, bạn dùng được mọi chức năng nhưng lò không làm nóng vì magnetron không được bật. Cách thử: đặt thời gian nấu và bấm chạy, đồng hồ sẽ đếm nhanh hơn bình thường nhiều. Với model có nút Options hoặc My Settings, Demo là mục số 6 trong menu, đặt về 2 để tắt. Model khác thì xem sách hướng dẫn. Nếu đồng hồ đếm nhanh mà sách không nhắc tới Demo, Samsung khuyên gọi bảo hành.
• Sharp R-290N: bấm TIMER/CLOCK, phím số theo sách rồi giữ INSTANT COOK/START 3 giây, màn hình hiện diSP. Ở chế độ này bấm nấu 1 phút thì màn hình đếm về 0 nhanh gấp 10 lần. Tắt bằng đúng tổ hợp đó, màn hình hiện dISP OFF.
• Electrolux EMBS2411BB: sách ghi ở chế độ Demo, cả vi sóng và quạt nướng đối lưu đều không nóng.
• Panasonic: trang hỗ trợ của hãng ghi một số model cũ có chế độ Demo khiến lò không nóng. Nếu màn hình hiện "Demo" hay chữ tương tự thì tắt theo sách.

Lò nướng âm tủ và lò kết hợp cũng có chế độ trưng bày tương tự. Xem bài lò nướng âm tủ báo lỗi, không nóng.

Chọn nhầm chế độ: công suất thấp, rã đông, hẹn giờ

Sau Demo, cài đặt là nguyên nhân hay gặp tiếp theo, nhất là khi lò vừa được người khác dùng.

• Mức công suất 0% hoặc rất thấp. Sách Sharp R-350EW liệt kê 11 mức từ 100% (1200 W) xuống 10% (100 W) và mức 0% (0 W). Lò Electrolux EMBS2411BB cũng có mức PL-0 là 0%. Ở mức 0%, lò chạy đèn, quạt, đĩa quay nhưng không nóng. Sharp ghi nếu không chọn mức công suất, lò tự dùng 100%. Panasonic ghi mặc định là P10 (cao nhất).
• Đang ở chế độ rã đông. Rã đông dùng công suất thấp. Sharp R-350EW xếp mức 30% (400 W) vào nhóm "Medium Low, Defrost". Electrolux ghi mức 30% là "Med Low/Defrost". Hâm đồ ăn ở mức này lâu nóng hơn nhiều. Khi chạy dưới 100%, Electrolux ghi bạn có thể nghe magnetron bật tắt theo chu kỳ, đó là bình thường.
• Bấm nhầm hẹn giờ bếp. Samsung nhắc kiểm tra xem có lỡ dùng chức năng Kitchen Timer thay cho chu trình nấu không. Hẹn giờ chỉ đếm, không nấu.
• Lò tự giảm công suất khi nấu lâu. Sharp R-290N ghi nếu nấu quá 20 phút ở 100%, công suất vi sóng tự giảm để tránh nấu quá. Đây không phải lỗi.
• Thức ăn quá lạnh hoặc quá nhiều. Tài liệu sửa chữa của Midea ghi thức ăn quá lạnh có thể cần nấu lâu hơn và đây "có thể không phải hỏng".

Cách xử lý chung: bấm STOP/CANCEL (hoặc Stop/Reset) hai lần để xóa chương trình cũ, chọn nấu thường ở mức cao nhất, rồi làm lại phép thử cốc nước.

Khóa trẻ em và bảng phím

Khóa trẻ em thường làm lò không chạy hẳn chứ không phải chạy mà không nóng. Trên Sharp R-290N, khi khóa trẻ em bật, mỗi lần bấm phím màn hình hiện SAFE. Tắt bằng tổ hợp TIMER/CLOCK, phím số theo sách rồi giữ INSTANT COOK/START 3 giây, màn hình hiện SAFE OFF. Hãng khác dùng tổ hợp khác, thường có hình ổ khóa in cạnh phím.

Đồ đựng và cách đặt thức ăn

• Hộp, đĩa kim loại. Sách Sharp R-350EW ghi kim loại phản xạ vi sóng và không dùng hộp kim loại khi nấu vi sóng. Thức ăn trong hộp nhôm, hộp thiếc có viền kim loại sẽ rất lâu nóng, lại dễ tóe lửa.
• Đồ đựng chạm vách lò. Sharp dặn đồ đựng không được chạm vách lò khi nấu.
• Đặt đúng đĩa quay và vòng lăn. Panasonic nhắc kiểm tra đĩa thủy tinh và vòng lăn đặt đúng chỗ.

Nếu cốc nước trong cốc thủy tinh vẫn nóng bình thường mà món ăn không nóng, vấn đề nằm ở đồ đựng hoặc lượng thức ăn, không phải ở lò.

Cửa đóng không kín, công tắc cửa có vấn đề

Lò vi sóng chỉ phát sóng khi cửa đóng đúng. Theo tài liệu sửa chữa Midea (dòng Digital Solo), cửa có ba công tắc: công tắc chính (primary), công tắc phụ (secondary) và công tắc giám sát (monitor). Khi cửa đóng, công tắc chính và phụ đóng mạch, công tắc giám sát hở mạch. Nếu mở cửa mà tiếp điểm công tắc chính, rơ le hoặc công tắc phụ không nhả, công tắc giám sát sẽ chập mạch có chủ đích để làm đứt cầu chì, cắt magnetron.

Bạn tự kiểm tra được phần bên ngoài:

• Đóng cửa cho khít. Samsung ghi nếu cửa không đóng hẳn, lò có thể chạy nhưng không nóng. Panasonic ghi cửa không đóng chắc thì lò không bắt đầu làm nóng.
• Vệ sinh chốt và lỗ chốt cửa. Trang hỗ trợ LG ghi chốt cửa có thể bị kẹt, hãy kiểm tra quanh chốt và lỗ chốt, lau sạch vụn bẩn, rồi đóng mở cửa vài lần liên tiếp.
• Lau mép cửa và khung lò bằng khăn ẩm. Samsung ghi vụn bẩn có thể làm cửa không đóng hẳn.
• Không dùng lò khi cửa hỏng. Sharp và Electrolux đều ghi không vận hành lò nếu cửa cong vênh, bản lề hay chốt gãy, lỏng, gioăng hoặc mặt tiếp xúc hư hại, cho tới khi được thợ có chuyên môn sửa.

Nếu chốt cửa gãy hoặc cửa xệ, đừng chèn giấy, kẹp dây để "ép" cửa đóng. Thay công tắc, chốt cửa là việc của thợ, kèm kiểm tra rò sóng sau khi sửa.

Điện yếu, cắm chung ổ

Tài liệu sửa chữa Midea ghi khi điện nguồn thấp hơn 90% điện áp định mức, công suất lò giảm rõ. Midea cũng ghi cắm nhiều thiết bị vào một ổ và dùng cùng lúc gây quá tải. Nếu lò chỉ nóng yếu vào giờ cao điểm, hãy cắm lò vào ổ riêng và nhờ thợ điện đo điện áp. Sharp và Electrolux trong mục kiểm tra trước khi gọi bảo hành đều nhắc kiểm tra ổ cắm và cầu chì, aptomat của nhà.

An toàn: tụ cao áp có thể gây chết người

Chủ nhà không tháo vỏ lò vi sóng, kể cả khi đã rút phích điện.

Lý do nằm trong chính tài liệu của hãng:

• Theo tài liệu sửa chữa Midea, khi lò chạy, biến áp tạo khoảng 2100 V xoay chiều, đi-ốt và tụ cao áp nâng lên khoảng 4000 V một chiều (cực âm) đặt vào magnetron.
• Cũng tài liệu đó ghi trong khoảng 30 giây sau khi lò dừng, tụ cao áp vẫn còn tích điện, thợ phải xả tụ trước khi kiểm tra hay thay. Nếu điện trở xả bên trong tụ đã hỏng, tụ có thể giữ điện lâu hơn nhiều. Chờ một lúc rồi mở vỏ không làm lò an toàn.
• Sharp ghi việc sửa chữa do bất kỳ ai khác ngoài kỹ thuật viên có chuyên môn là nguy hiểm, nhất là việc tháo các nắp che chắn vi sóng. Electrolux ghi lò vi sóng không bao giờ được sửa bởi người "tự làm". Sách Midea MBMTG925E ghi chạm vào một số bộ phận bên trong có thể gây thương tích nghiêm trọng hoặc tử vong.
• Không tháo tấm chắn ống dẫn sóng (tấm mica trên vách lò). Sharp ghi rõ "không tháo".
• Không chạy lò rỗng. Sharp ghi chạy lò khi không có thức ăn hoặc nước bên trong có thể làm hỏng lò. Tài liệu sửa chữa Midea yêu cầu mọi lần thử có phát sóng phải đặt tải là 1 lít nước.

Đừng làm theo các video tự xả tụ, tự đo magnetron. Đó là quy trình dành cho thợ, cần dụng cụ cách điện và máy đo rò vi sóng.

Phần cho thợ: thứ tự kiểm tra khi đèn, quạt chạy mà không phát sóng

Phần này theo tài liệu sửa chữa Midea Digital Solo (04/2017), là lò dùng biến áp cao áp kiểu truyền thống. Lò ghi chữ Inverter dùng mạch nguồn khác, số đo trong bảng dưới không áp dụng, cần tài liệu riêng của đúng đời máy.

Điều kiện trước khi đo (theo tài liệu): rút phích điện mỗi khi tháo vỏ ngoài; xả tụ cao áp; tháo dây khỏi cuộn sơ cấp biến áp cao áp; khi đo thông mạch công tắc hoặc biến áp, tháo một đầu dây để tránh đọc sai; mọi lần thử có phát sóng phải đặt 1 lít nước trong lò. Kiểm tra nối đất trước khi dò lỗi.

Thứ tự dò lỗi "Trouble 5" (không phát sóng dù đèn, quạt chạy, màn hình bình thường):

1. Rơ le cấp sóng (relay 2) trên bo: tháo dây, cho lò chạy, đo thông mạch tiếp điểm. Không thông thì thay bo.
2. Biến áp cao áp.
3. Tụ cao áp.
4. Đi-ốt cao áp.
5. Magnetron.

Số đo tham chiếu trong tài liệu (đồng hồ kim, đã tháo dây):

Linh kiện	Phép đo	Bình thường
Biến áp cao áp	Cuộn sơ cấp	Khoảng 1,4 Ω
	Cuộn thứ cấp	Khoảng 90 Ω
	Cuộn sợi đốt	Dưới 1 Ω
	Sơ cấp và sợi đốt so với vỏ (thang R×1000)	Vô cùng
Magnetron	Giữa hai cực sợi đốt (R×1)	Dưới 1 Ω
	Sợi đốt so với vỏ (R×1000)	Vô cùng
Tụ cao áp	Giữa hai cực (R×1000)	Kim chỉ vài ôm rồi từ từ trở về khoảng 10 MΩ
	Cực so với vỏ	Vô cùng
Đi-ốt cao áp	Chiều thuận (R×10000)	Thông mạch
	Chiều ngược	Vô cùng
Cầu chì	Thông mạch	Thông

Ghi chú của tài liệu về đi-ốt: một số đồng hồ rẻ có thể báo vô cùng ở cả hai chiều. Vì vậy đừng kết luận đi-ốt đứt chỉ từ một lần đo bằng đồng hồ rẻ. Cách đo đi-ốt và tụ nói chung xem bài cách kiểm tra đi-ốt, cầu đi-ốt, zener và cách kiểm tra tụ điện hỏng.

Cầu chì đứt không phải lỗi gốc. Tài liệu Midea ghi khi cầu chì đứt, phải kiểm tra công tắc chính, công tắc phụ, công tắc giám sát, đi-ốt cao áp và tụ cao áp trước khi thay. Nếu cầu chì đứt do công tắc hoạt động sai, thay công tắc và cầu chì cùng lúc. Chỉ thay mỗi cầu chì khi các công tắc đều hoạt động bình thường. Vị trí cầu chì trong mạch khác nhau theo model, thợ cần xem sơ đồ đi dây của đúng lò.

Lò nóng yếu ("Trouble 4"). Đo điện áp nguồn trước: dưới 90% định mức là do nguồn. Nguồn bình thường thì kiểm tra thời gian đóng ngắt của rơ le 2 (sai thì thay bo), rồi đo công suất ra. Công suất ra không đạt thì magnetron yếu. Tài liệu đo công suất ra với 1000 g nước trong bình thủy tinh, chạy ở mức cao nhất và điện áp định mức.

Chọn công suất thấp mà lò vẫn chạy như mức cao ("Trouble 6"). Kiểm tra rơ le 2, thường là bo.

Sau khi sửa. Tài liệu Midea yêu cầu kiểm tra rò vi sóng sau mỗi lần sửa bằng máy đo đặt ở 2450 MHz, có bình nước 275 ml trong lò. Sau khi thay cửa phải kiểm tra lại cả ba công tắc cửa. Khi thay magnetron, lắp lại gioăng magnetron đúng vị trí.

Tự kiểm tra tại nhà theo thứ tự

1. Làm phép thử cốc nước 250 ml, 1 đến 2 phút, công suất cao nhất.
2. Đồng hồ đếm nhanh bất thường hoặc màn hình hiện Demo, diSP: tắt chế độ trưng bày theo sách.
3. Bấm STOP hai lần, chọn nấu thường ở mức cao nhất, không chọn rã đông, không bấm hẹn giờ.
4. Bỏ hộp kim loại, dùng cốc thủy tinh hoặc đồ ghi dùng được cho lò vi sóng.
5. Lau chốt cửa, mép cửa, đóng cửa khít, nghe tiếng chốt.
6. Rút phích, chờ vài phút, cắm lại vào ổ riêng. Panasonic gợi ý rút điện 5 phút rồi thử lại.
7. Nước vẫn lạnh: ngừng dùng, rút phích, gọi thợ.

Khi nào nên gọi thợ, khi nào nên thay lò?

Gọi thợ khi đã loại trừ cài đặt, Demo, đồ đựng, cửa mà nước vẫn không nóng; khi lò kêu ù to, có mùi khét; khi chốt cửa gãy, cửa xệ; hoặc khi lò lúc nóng lúc không.

Nếu thợ kết luận phải thay magnetron hoặc biến áp, hãy nhờ báo giá linh kiện cụ thể rồi so với giá một lò mới cùng loại trước khi đồng ý sửa, nhất là với lò để bàn giá rẻ.

Câu hỏi thường gặp

Lò vi sóng không nóng nhưng đèn sáng, đĩa quay là hỏng gì?

Trước hết kiểm tra chế độ Demo, mức công suất, chế độ rã đông, hẹn giờ và cửa. Nếu tất cả đều ổn, theo tài liệu sửa chữa Midea, lỗi nằm ở rơ le cấp sóng, biến áp, tụ, đi-ốt cao áp hoặc magnetron. Đây là vùng cao áp, cần thợ.

Làm sao biết lò đang ở chế độ demo?

Đặt thời gian nấu và bấm chạy. Samsung ghi ở chế độ Demo đồng hồ đếm nhanh hơn bình thường nhiều. Sharp R-290N đếm nhanh gấp 10 lần và màn hình có thể hiện diSP. Tắt theo tổ hợp phím trong sách đúng model.

Lò vi sóng nóng yếu, hâm rất lâu là do đâu?

Có thể do đang chọn mức công suất thấp, rã đông, thức ăn quá lạnh hoặc quá nhiều, hoặc điện nhà yếu. Midea ghi điện dưới 90% định mức làm công suất giảm. Nếu cài đặt và điện đều ổn, magnetron có thể đã yếu, thợ cần đo công suất ra.

Tự thay cầu chì lò vi sóng có được không?

Không nên. Cầu chì nằm trong vỏ lò, gần tụ cao áp. Midea ghi cầu chì đứt thường do công tắc cửa, đi-ốt hoặc tụ cao áp; phải kiểm tra các linh kiện đó trước khi thay, nếu không cầu chì mới sẽ đứt lại.

Rút phích điện rồi thì mở vỏ lò có an toàn không?

Không. Tụ cao áp vẫn giữ điện sau khi lò dừng, theo Midea khoảng 30 giây, và lâu hơn nhiều nếu điện trở xả bên trong tụ hỏng. Chỉ thợ có dụng cụ cách điện mới được xả tụ và làm việc bên trong.

Cửa lò hơi hở có nguy hiểm không?

Có thể. Sharp và Electrolux đều ghi không dùng lò khi cửa, bản lề, chốt hay gioăng bị hư hại. Midea yêu cầu thợ kiểm tra rò vi sóng sau khi sửa hoặc thay cửa. Ngừng dùng và gọi thợ.

Chạy lò không có gì bên trong để thử có sao không?

Không nên. Sharp ghi chạy lò rỗng có thể làm hỏng lò. Hãy luôn thử bằng một cốc nước.

Lò Inverter không nóng có sửa giống lò thường không?

Phần kiểm tra cài đặt, Demo, cửa thì giống. Phần mạch cao áp thì khác: lò Inverter dùng mạch nguồn riêng, số đo biến áp, tụ trong bài không áp dụng. Thợ cần tài liệu của đúng đời máy.

Đặt thợ sửa lò vi sóng trên Thuê Thợ 365

Nếu cốc nước vẫn lạnh sau khi bạn đã kiểm tra cài đặt, chế độ Demo và cửa, đừng mở vỏ lò. Bạn có thể đặt thợ sửa thiết bị nhà bếp hoặc đăng việc để nhận báo giá. Thợ trên Thuê Thợ 365 đã được xác minh danh tính, báo giá trực tiếp với bạn trước khi làm, và tiền công sửa chữa có bảo hành. Gửi kèm tên model, ảnh tem thông số và mô tả kết quả phép thử cốc nước để thợ đoán bệnh nhanh hơn.