Máy lọc nước RO chảy nước thải liên tục, không ngắt: nguyên nhân từng van và cách kiểm tra

Máy lọc nước chảy nước thải liên tục chỉ là lỗi khi máy đã đủ nước mà ống thải vẫn chảy. Lúc máy đang lọc thì có nước thải là bình thường, vì máy RO nào cũng vừa ra nước tinh khiết vừa xả nước thải. Cách thử nhanh theo sách hướng dẫn của A.O. Smith: khóa vòi khoảng 30 giây, nước thải phải ngừng chảy. Nếu vẫn chảy, nguyên nhân thường nằm ở rơ le áp cao, van điện từ đầu vào, van một chiều, bình áp mất hơi, van Flow hoặc một chỗ rò trên đường nước tinh khiết.

Bài này chỉ nói sâu về một triệu chứng: máy lọc nước không ngắt và nước thải chảy mãi. Các lỗi khác (không ra nước, kêu to, có mùi, lịch thay lõi) có trong bài máy lọc nước RO hỏng: lỗi thường gặp và lịch thay lõi.

Lúc nào nước thải chảy là bình thường?

Màng RO không lọc hết lượng nước đi vào. Một phần nước qua màng thành nước tinh khiết, phần còn lại mang chất bẩn ra ống thải. Trang hỗ trợ của Xiaomi giải thích rằng máy RO ra nước tinh khiết và nước thải cùng lúc là chuyện bình thường. Ngoài lúc đang lọc, ống thải cũng chảy trong mấy trường hợp sau:

• Máy tự sục rửa khi khởi động. Theo sách hướng dẫn Karofi KAE-S65, khi cắm điện máy sục rửa lõi trong 2 phút, màn hình nháy "8888". Sách máy RO của Kangaroo cũng ghi máy tự rửa màng trước khi lọc và tự xả nước thải.
• Máy tự sục rửa sau thời gian nghỉ. Xiaomi ghi máy Mijia N800G tự sục khoảng 240 giây nếu không dùng quá 24 giờ (nước vào từ 20°C trở lên) hoặc quá 72 giờ (nước dưới 20°C). Trong lúc này có nước thải chảy ra, và hãng ghi đó là bình thường.
• Bình áp đang nạp lại. Với máy có bình áp, sau khi bạn rót nước, áp trong bình giảm, máy chạy lại để bù. Bình càng vơi, máy chạy càng lâu.

Vì vậy, thấy nước thải chảy một lúc rồi dừng thì chưa phải lỗi. Chỉ đáng lo khi bình đã đầy, vòi đã khóa mà ống thải vẫn chảy đều, hoặc bơm chạy hàng giờ không nghỉ.

Phân biệt ba kiểu "máy lọc nước không ngắt"

Trước khi tìm nguyên nhân, hãy nghe tiếng bơm và nhìn ống thải. Ba kiểu sau có nguyên nhân khác nhau:

Bạn thấy gì	Nguyên nhân hay gặp (theo tài liệu hãng)
Bơm chạy mãi, nước thải chảy đều, bình không đầy	Rơ le áp cao hỏng, bình áp hỏng, màng RO tắc, rò nước (Kangaroo); van Flow hỏng, đường ống tinh khiết hở (Karofi); van một chiều mất áp (A.O. Smith)
Bơm đã ngừng mà nước thải vẫn chảy	Van điện từ đầu vào không ngắt được nước (A.O. Smith). Nếu nước thải chảy ít: van một chiều mất áp (A.O. Smith)
Bơm tắt rồi bật lại liên tục, kêu tạch tạch	Nước cấp yếu không đủ đóng hẳn van áp thấp (karofi.com); lõi tắc, áp nước không đủ (Kangaroo)

Kiểu thứ hai hay bị bỏ qua vì máy im lặng, nhưng nước vẫn chảy ra cống suốt ngày đêm.

Bạn tự kiểm tra được gì?

Các bước dưới đây không cần tháo máy. Làm theo thứ tự:

1. Đóng chặt vòi lấy nước. Karofi ghi đường ống tinh khiết bị hở là một trong ba nguyên nhân khiến máy chạy liên tục; cách xử lý của hãng là siết lại cút ốc trong máy và vặn chặt vòi.
2. Tìm vệt nước. Mở cửa tủ hoặc hộc dưới chậu, dùng giấy khô lau quanh các cút nối, đầu lõi, chân bình áp. Chỗ giấy ướt là chỗ rò. Rò trên đường tinh khiết làm bình không bao giờ đủ áp, máy không ngắt.
3. Thử theo A.O. Smith. Khóa vòi khoảng 30 giây rồi xem nước thải có ngừng không. Mở vòi lại, nước phải ra. Sau đó, khi máy đang chạy, đóng van nước cấp vào máy: máy phải ngừng. Không ngừng là van áp thấp không trở lại.
4. Thử van áp cao theo Kangaroo. Khóa van trên đầu bình áp. Máy phải chạy khoảng 1 đến 3 phút rồi dừng; mở van bình lại thì máy chạy lại. Khóa van bình mà máy vẫn chạy mãi là lỗi ở rơ le áp cao hoặc phần điều khiển.
5. Xem ống thải. A.O. Smith dặn không vận hành máy khi đường thoát thải bị tắc, vì nước thải sẽ chảy ngược lên và làm bẩn bên trong máy. Ống thải không được gập, không cắm ngập dưới mặt nước.
6. Xem lịch thay lõi. Lõi thô và màng RO tắc làm nước tinh khiết ra ít, bình đầy chậm, máy chạy lâu. Mutosi ghi màng RO cần thay sớm khi nước thải chảy quá nhiều mà nước tinh khiết chỉ nhỏ giọt.
7. Nếu máy chạy mãi qua đêm, khóa van nước cấp và rút điện. A.O. Smith ghi khi ống nước hoặc bộ phận máy rò nước, hay bộ phận không hoạt động, phải ngắt nước cấp và điện ngay rồi mới sửa.

Máy có màn hình thường báo lỗi khi bơm chạy quá lâu. Karofi KAE-S65 báo E1 khi bơm chạy liên tục quá 5 giờ. Xiaomi N800G nháy đèn lỗi khi máy lọc liên tục quá 60 phút hoặc thiếu nước. Cách đọc mã từng hãng có trong bài máy lọc nước RO báo lỗi Xiaomi, Midea, Karofi, Kangaroo.

Nguyên nhân máy lọc nước chảy nước thải liên tục, theo từng bộ phận

Hiểu cách máy tự ngắt thì dễ đoán bệnh. Van áp thấp và van áp cao là hai công tắc trên đường điện cấp cho bơm. A.O. Smith mô tả van áp thấp ngăn máy chạy khi thiếu nước đầu vào, còn van áp cao tự ngắt khi bình chứa đầy. Khi bơm ngừng, van điện từ đầu vào đóng lại để chặn nước máy. Van một chiều giữ nước tinh khiết trong bình không chảy ngược. Hỏng một mắt xích là máy không ngắt hoặc ngắt mà nước vẫn lọt ra ống thải.

Van điện từ đầu vào không đóng kín

Đây là nguyên nhân chính của kiểu "bơm đã im mà nước thải vẫn chảy". Nước máy có sẵn áp lực, nên dù bơm không chạy, nước vẫn đi qua van điện từ hở, qua màng rồi ra ống thải. Bảng sự cố của A.O. Smith ghi rõ: máy ngưng hoạt động nhưng nước thải vẫn chảy là do van điện từ đường nước vào hỏng, không ngắt được nguồn cấp, cách xử lý là thay van. Karofi cũng nêu trường hợp van điện từ sục rửa màng đóng không kín, nước thải ra nhiều mà không có nước tinh khiết, cách xử lý là làm sạch piston van hoặc thay mới.

Van áp thấp (phao áp thấp)

Van áp thấp hỏng thường làm máy không chạy, hoặc chạy ngắt quãng khi nước yếu. Theo karofi.com, nước cấp yếu không đủ áp để đóng hẳn van áp thấp, máy chạy rồi ngắt liên tục; trường hợp hay gặp là bồn nước đặt thấp dưới 2 m. Kangaroo xử lý hiện tượng bơm chạy ngắt quãng bằng cách kiểm tra nguồn nước, lắp bơm hỗ trợ đầu vào hoặc thay lõi số 1. Kangaroo cho phép đấu tắt van áp thấp khi cần, nhưng cảnh báo làm vậy mất chức năng tự ngắt bơm khi mất nước. Đây là việc của thợ.

Rơ le áp cao (công tắc áp)

Rơ le áp cao không cắt điện thì bơm chạy mãi dù bình đã đầy. Kangaroo xếp lỗi "máy chạy liên tục không ngắt" đầu tiên cho van áp cao hỏng, cách xử lý là chỉnh hoặc thay. A.O. Smith hướng dẫn: van áp cao không phục hồi thì xả áp rồi đo lại điện trở, hỏng thì thay.

Van một chiều

Van một chiều mất áp làm nước trong bình áp không được giữ lại. A.O. Smith ghi hai biểu hiện: nước đã đầy mà máy vẫn tiếp tục chạy, và máy ngưng nhưng nước thải vẫn chảy ít. Karofi cũng ghi van một chiều hỏng thì máy không giữ được nước tinh khiết trong bình chứa, cần thay van một chiều hoặc van Flow.

Bình áp mất áp

Trong bình áp có túi khí đẩy nước ra vòi. Bình mất hơi thì vòi ra yếu, bình khó đạt áp ngắt, máy chạy lâu. Áp khí chỉ đo khi bình đã xả hết nước, và mỗi hãng ghi một mức:

Tài liệu	Áp khí bình rỗng
A.O. Smith dòng M1, M2	0,05 đến 0,07 MPa
Kangaroo (bảng sự cố, khi lượng nước trong bình thấp)	Tăng áp lên khoảng 5 đến 6 psi, đo bằng đồng hồ

Hai con số này không trùng nhau, nên hãy theo đúng sách của máy nhà mình. Kangaroo dặn không tự chỉnh van trên thân bình áp vì đó là van nạp khí, chỉnh sai làm bình mất áp. Bơm hơi rồi mà bình vẫn không giữ được áp thì túi có thể đã thủng, cần thay bình. Kangaroo xếp "thay bình áp" vào cách xử lý lỗi máy chạy liên tục không ngắt.

Van Flow (van xả thải, flow restrictor)

Van Flow nằm trên đường thải, giữ áp trên mặt màng và chỉ cho một lượng nước nhất định chảy ra. Theo Karofi, van Flow hỏng thì nước thải ra quá nhiều, không đủ áp ép nước tinh khiết xuống bình áp, nên máy chạy mãi; cách xử lý là thay van Flow. Ngược lại, Kangaroo ghi nước thải chảy quá ít là do van Flow bám bẩn, và không có cả nước tinh khiết lẫn nước thải là do van Flow tắc hoặc đường ống bị ép khí.

Rò rỉ khớp nối, màng RO tắc

Rò ở bất kỳ đâu sau màng làm bình không đủ áp ngắt. Kangaroo ghi "hệ thống lọc bị rò nước" là do thiết bị không kín chặt, cần kiểm tra các cút nối. A.O. Smith khuyên sau khi kiểm tra van một chiều, kiểm tra xem nước có rỉ từ đường ống không. Màng RO tắc thì nước tinh khiết ra chậm, máy phải chạy rất lâu mới đầy bình; Kangaroo xếp "tắc màng RO" vào nhóm nguyên nhân máy chạy không ngắt.

Tỷ lệ nước thải bao nhiêu là bình thường?

Không có một con số chung cho mọi máy. Tỷ lệ nước tinh khiết so với nước thải phụ thuộc thiết kế màng, áp lực, nhiệt độ và chất lượng nước nguồn:

• Xiaomi Mijia N800G: tối đa 2 phần nước tinh khiết cho 1 phần nước thải (2:1), đo ở điều kiện chuẩn nước 25±1°C, áp lực 0,24±0,02 MPa. Xiaomi ghi nước lạnh hơn 25°C thì tỷ lệ thu hồi giảm, khoảng 3% lượng nước cho mỗi độ; áp lực thấp hơn chuẩn, nước nguồn bẩn hay lõi hết hạn cũng làm nước thải nhiều hơn nước tinh khiết.
• Coway P-6320R: sách hướng dẫn ghi tỷ lệ thu hồi thay đổi theo áp lực, nhiệt độ và chất lượng nước tại nơi lắp, không nêu một con số cố định.
• Các hãng khác (Karofi, Kangaroo, Mutosi, A.O. Smith): chúng tôi chưa tìm thấy tỷ lệ cụ thể trong tài liệu hãng đã đọc. Hãy xem tem thông số hoặc catalogue của đúng model.

Vì vậy, đo tỷ lệ chỉ có ý nghĩa khi so với chính máy đó lúc mới lắp. Nếu trước đây máy lọc nhanh mà nay nước thải chảy nhiều, nước tinh khiết nhỏ giọt, thì lõi hoặc màng đã tắc, hoặc van Flow có vấn đề.

Coway gợi ý dùng nước thải để dọn nhà tắm, dọn quanh nhà, giặt đồ và nhắc không bao giờ dùng nước thải để uống hay nấu ăn.

Nước thải chảy suốt có làm tăng tiền nước không?

Có. Nước thải ra cống không để lại vết ướt nào, nên đây là kiểu rò "im lặng". Nếu hóa đơn tăng bất thường, hãy khóa van cấp của máy lọc rồi thử đồng hồ nước theo bài hóa đơn tiền nước tăng đột biến: nguyên nhân và cách kiểm tra. Đồng hồ ngừng quay sau khi khóa máy lọc thì máy lọc chính là chỗ tốn nước. Chúng tôi không đưa ra con số lít mỗi ngày, vì lượng nước thải phụ thuộc áp lực nước và van Flow của từng máy.

Phần cho thợ: đo kiểm theo thứ tự

1. Tách nguồn nước thải. Với bình áp nhựa có van khóa an toàn, Kangaroo hướng dẫn nối đường xả áp của van vào đường nước thải qua cút T, sau van Flow. Nên khi thấy ống thải chảy, cần xác định nước đến từ màng hay từ nhánh xả áp này.
2. Bơm im mà thải chảy: khóa van cấp. Thải ngừng ngay thì nước đang lọt qua van điện từ đầu vào; tháo làm sạch piston hoặc thay van. Thải chỉ chảy ít và bình tụt dần thì kiểm tra van một chiều (A.O. Smith).
3. Bơm chạy mãi: khóa van bình áp. Máy phải dừng sau 1 đến 3 phút (Kangaroo). Không dừng thì đo thông mạch rơ le áp cao sau khi xả áp (A.O. Smith). Dừng được thì lỗi nằm ở phía bình: bình mất hơi, rò đường tinh khiết, van một chiều.
4. Đo áp bình khi đã xả hết nước, so với sách của hãng.
5. Kiểm tra van Flow: so lượng nước thải với nước tinh khiết. Thải quá nhiều, tinh khiết rất ít là dấu hiệu van Flow hỏng hoặc màng tắc (Karofi, Mutosi).
6. Kiểm tra áp nước cấp. A.O. Smith M1, M2 ghi áp phù hợp 0,1 đến 0,35 MPa; Kangaroo ghi 0,05 đến 0,26 MPa; Xiaomi N800G ghi 0,1 đến 0,4 MPa, dưới 0,1 MPa phải lắp bơm tăng áp, trên 0,4 MPa phải lắp van giảm áp. Áp thấp làm van áp thấp đóng ngắt chập chờn và làm tỷ lệ thu hồi giảm.
7. Nhiệt độ nước cấp: A.O. Smith và Xiaomi đều ghi 5 đến 38°C. Không đấu nước nóng vào máy.

An toàn khi tự kiểm tra máy lọc nước

• Rút điện trước khi mở vỏ, tháo cốc lọc hay chạm vào van điện từ, rơ le. Máy dùng nguồn 24 V một chiều (Kangaroo, Karofi) nhưng adapter vẫn cắm vào điện 220 V.
• Khóa van cấp và xả áp (mở vòi cho hết nước) trước khi tháo cút, nếu không nước sẽ phun ra.
• Không chỉnh van nạp khí trên bình áp nếu không có đồng hồ đo. Không bơm quá áp.
• Đặt khay hoặc khăn dưới máy khi thử. Nước rò lâu ngày làm hỏng tủ bếp gỗ.
• Thay xong van, lõi hay màng, xả bỏ nước đầu theo sách hướng dẫn trước khi uống.

Khi nào nên gọi thợ?

• Đã đóng chặt vòi, siết lại cút nối mà máy vẫn chạy mãi hoặc ống thải vẫn chảy.
• Thử khóa van bình áp mà máy không dừng: rơ le áp cao hoặc bo điều khiển có vấn đề.
• Bơm đã im mà nước thải vẫn chảy: cần thay van điện từ hoặc van một chiều.
• Bình áp cần đo và nạp khí, hoặc phải thay bình.
• Máy báo lỗi bơm chạy quá lâu lặp lại (như E1 trên Karofi KAE-S65).

Khi gọi thợ, hãy cho biết hãng, model, ngày thay lõi gần nhất, và mô tả đúng kiểu lỗi: bơm chạy mãi, hay bơm im mà thải vẫn chảy. Quay một video ngắn ống thải và tiếng bơm sẽ giúp thợ đoán đúng bệnh.

Câu hỏi thường gặp

Máy lọc nước chảy nước thải liên tục có tốn điện không?

Nếu bơm chạy mãi thì tốn cả điện lẫn nước, bơm cũng mau hỏng. Nếu bơm đã im mà nước thải vẫn chảy (van điện từ hở) thì không tốn điện nhưng tốn nước suốt ngày đêm.

Máy RO nào cũng có nước thải phải không?

Đúng. Xiaomi giải thích máy RO luôn ra nước tinh khiết và nước thải cùng lúc, chất bẩn được đẩy ra theo nước thải để màng không bị tắc sớm. Xiaomi cũng ghi máy vi lọc (MF) và siêu lọc (UF) không tạo nước thải, nhưng không loại được kim loại nặng, cặn vôi.

Mới cắm điện, nước thải chảy một lúc rồi dừng là sao?

Nhiều máy tự sục rửa khi khởi động. Karofi KAE-S65 sục 2 phút khi cắm điện. Xiaomi N800G tự sục khoảng 240 giây sau thời gian nghỉ dài. Chảy rồi dừng là bình thường.

Làm sao biết máy đã ngắt đúng?

Theo A.O. Smith, khóa vòi khoảng 30 giây thì nước thải phải ngừng chảy. Theo Kangaroo, khóa van bình áp thì máy phải dừng sau 1 đến 3 phút.

Mùa đông máy chảy nước thải nhiều hơn có phải hỏng không?

Không hẳn. Xiaomi ghi nước dưới 25°C thì tỷ lệ thu hồi giảm, khoảng 3% lượng nước cho mỗi độ, nên nước thải nhiều hơn nước tinh khiết. Chỉ nghi lỗi khi máy chạy mãi không ngắt dù đã đầy bình.

Có nên tự chỉnh hoặc bóp nhỏ van Flow để bớt nước thải?

Không nên. Van Flow giữ áp trên màng. Karofi và Kangaroo đều xử lý van Flow bằng cách làm sạch hoặc thay, không hướng dẫn người dùng chỉnh. Bóp sai làm màng mau tắc.

Đấu tắt van áp thấp có làm máy chạy liên tục không?

Kangaroo cảnh báo đấu tắt van áp thấp làm mất chức năng tự ngắt bơm khi mất nước nguồn, nên phải thường xuyên kiểm tra nguồn nước. Việc này để thợ quyết định.

Nước thải của máy lọc dùng vào việc gì được?

Coway gợi ý dùng để dọn nhà tắm, dọn quanh nhà, giặt đồ, và nhắc không dùng để uống hay nấu ăn.

Đặt thợ trên Thuê Thợ 365

Máy lọc nước không ngắt thường chỉ do một van nhỏ, nhưng tìm đúng van cần đo và tháo đúng chỗ. Bạn có thể đặt thợ sửa máy lọc nước ngay, hoặc đăng việc nhận báo giá kèm hãng, model và video ống thải để thợ gần bạn gửi giá trước khi đến. Thợ trên Thuê Thợ 365 đã được xác minh, báo giá trực tiếp để bạn đồng ý trước khi làm, và tiền công được bảo hành.