Tủ đông, tủ mát không lạnh hoặc báo lỗi: Sanaky, Alaska, Kangaroo, Darling, Hòa Phát và cách xử lý theo sách hãng

Tủ đông, tủ mát Sanaky, Alaska, Kangaroo, Darling, Hòa Phát kém lạnh thường vì vài lý do quen thuộc: tuyết bám dày quá 4 đến 5 mm, gioăng cửa hở, tủ đặt sát tường hoặc dàn nóng bám bụi, chất đồ quá nhiều, mở cửa liên tục, hoặc điện áp quá thấp hay quá cao. Những lỗi này bạn tự kiểm tra và xử lý được. Khi đã làm hết mà máy nén vẫn không chạy, chạy liên tục không ngắt, hoặc tủ có màn hình hiện mã lỗi, nguyên nhân thường nằm ở thermostat (bộ điều chỉnh nhiệt), rơ le khởi động, cảm biến, quạt, thiếu gas hoặc máy nén. Phần đó cần thợ.

Bài này tổng hợp từ sách hướng dẫn chính hãng của Sanaky, Alaska, Kangaroo, Darling, Hòa Phát và tài liệu sửa chữa của Secop (hãng sản xuất máy nén). Mỗi đời tủ có thể khác, nên luôn đối chiếu sách đi kèm máy của bạn.

Tủ đông, tủ mát có gì khác nhau khi hỏng

• Tủ đông nằm 1 ngăn (một chế độ đông) và 2 ngăn (một ngăn đông, một ngăn mát hoặc đông mềm). Đa số dùng núm xoay cơ, đèn báo nguồn và đèn báo máy nén chạy. Sách các hãng đều hướng dẫn xả đá bằng tay khi tuyết bám vách dày.
• Tủ đông 2 ngăn hai dàn lạnh. Theo sách Darling, loại này có 2 dàn lạnh riêng và 1 máy nén, có van chuyển dòng gas giữa hai ngăn. Tiếng "lách tách" hoặc tiếng phun gas khi chuyển ngăn là bình thường.
• Tủ đông kính cong, tủ đông có màn hình (đồng hồ điện tử). Có cảm biến nhiệt độ và bo điều khiển, nên có thể báo mã lỗi.
• Tủ mát đứng (tủ trưng bày nước uống). Có quạt trong tủ, khay hứng nước xả tuyết đặt phía trên máy nén. Theo sách Sanaky, tủ mát có hệ thống tự xả tuyết, nước chảy qua lỗ đáy tủ ra khay rồi bốc hơi nhờ nhiệt của máy nén.
• Tủ inverter. Máy nén đổi tốc độ. Sách Darling ghi tủ inverter cứ mỗi 4 giờ chạy sẽ ngừng máy nén khoảng 20 phút để bảo vệ máy nén. Thấy tủ inverter nghỉ một lúc thì chưa phải lỗi.
• Dàn đồng hay dàn nhôm. Đây là vật liệu ống dàn lạnh, xem trên tem thông số hoặc trang sản phẩm. Với cả hai loại, sách của Alaska, Sanaky, Kangaroo, Hòa Phát đều cấm dùng vật kim loại sắc để cạy tuyết vì dễ làm thủng dàn lạnh. Sanaky ghi rõ dàn lạnh bị thủng do gỡ đá bằng vật nhọn không được bảo hành miễn phí.

Bảng nguyên nhân tủ không lạnh theo sách hướng dẫn của hãng

Bảng gộp mục "lỗi thường gặp" trong sách của Alaska, Sanaky, Kangaroo, Hòa Phát, Darling. Các hãng ghi gần giống nhau.

Hiện tượng	Nguyên nhân hãng liệt kê	Bạn tự làm được gì
Đèn không sáng, máy nén không chạy	Phích cắm lỏng, ổ cắm mất điện, cầu chì đứt (Darling), dây điện không đủ tải	Cắm chặt lại, thử ổ khác bằng một thiết bị khác, kiểm tra aptomat
Đèn sáng, máy nén không chạy, chỉ kêu ù hoặc rì rì	Điện áp thấp. Alaska ghi dưới 220V, Sanaky ghi dưới 180V, Kangaroo ghi dưới 187V	Dùng ổn áp. Alaska, Sanaky ghi ổn áp từ 1000W, Kangaroo ghi gấp 1,5 lần công suất tủ
Máy nén chạy khoảng một phút thì ngắt, vài phút sau chạy lại, lặp đi lặp lại	Điện áp quá cao, trên 240V (Alaska, Sanaky) hoặc 242V (Kangaroo)	Dùng ổn áp, gọi thợ đo điện áp
Máy nén chạy bình thường nhưng tủ lâu lạnh	Mở cửa nhiều; đồ quá nhiều, xếp sai; tuyết quá dày; dàn nóng bẩn; gioăng cửa hỏng; Kangaroo ghi thêm thiếu gas	Giảm mở cửa, xếp lại đồ, xả đá, vệ sinh dàn nóng, kiểm tra gioăng. Thiếu gas thì gọi thợ
Tủ không đủ lạnh (Darling)	Chỉnh nhiệt chưa đúng, đặt tủ quá sát tường, mở cửa nhiều, chất đồ quá nhiều, đặt gần bếp, nguồn điện không ổn định	Kéo tủ ra xa tường, chỉnh lại núm, dọn bớt đồ
Máy nén chạy liên tục (Hòa Phát)	Tuyết dày, mở cửa liên tục và lâu	Xả tuyết, hạn chế mở cửa
Tủ mát chạy suốt không ngừng (Sanaky)	Mở cửa nhiều, đệm cửa rách hoặc biến dạng, quá nhiều đồ	Kiểm tra gioăng, dọn bớt đồ
Tủ mát tuyết bám dày mặt sau trong tủ (Sanaky)	Núm để MAX làm tủ chạy liên tục, mở cửa lâu, cửa không kín, cho đồ nóng vào, đồ chạm vách sau	Xả tuyết bằng tay, đưa núm về số 3 hoặc 4
Tủ ồn	Kê không phẳng, ốc lỏng, các ống đồng chạm nhau	Kê lại tủ, vặn chặt ốc, tách ống

Các hiện tượng sách Alaska, Sanaky, Kangaroo ghi là không phải lỗi: tiếng như nước chảy khi tủ chạy hoặc vừa tắt (gas lưu thông), bề mặt máy nén nóng 70 đến 80°C, thành tủ hoặc mặt sau tỏa nhiệt, đọng sương ngoài vỏ vào mùa mưa.

Nguyên nhân hay gặp và cách tự kiểm tra

Tuyết đóng dày

Lớp tuyết là lớp cách nhiệt, làm hơi lạnh khó truyền vào đồ. Sách Alaska, Sanaky, Kangaroo khuyên xả đông khi tuyết dày 4 đến 5 mm. Hòa Phát ghi khoảng 5 mm. Sanaky ghi 3 đến 5 mm với tủ mát. Tuyết dày nhanh bất thường thường do gioăng hở, mở cửa nhiều, cho đồ nóng vào, hoặc núm để mức lạnh nhất quá lâu.

Gioăng cửa hở

Gioăng hở làm hơi ẩm lọt vào, tủ đóng tuyết nhanh và chạy mãi không ngắt. Kiểm tra bằng mắt xem gioăng có rách, cứng, bong góc không. Lau gioăng bằng nước xà phòng nhẹ như sách Alaska, Sanaky hướng dẫn. Alaska và Kangaroo gợi ý thoa chút bột talc lên gioăng sau khi khô để giữ gioăng bền. Gioăng hỏng thì thay, Hòa Phát cũng lưu ý gioăng rất dễ bẩn, mốc nên phải lau thường xuyên.

Đặt sát tường, dàn nóng bẩn

Tủ đông nằm thường tản nhiệt qua vỏ tủ và cụm máy nén. Đặt sát tường hoặc che kín thì nhiệt không thoát được, máy nén chạy lâu và nóng. Xem mục khoảng cách bên dưới. Nếu tủ có dàn nóng lộ ra ngoài (lưới phía sau hoặc trong hộc máy), rút điện rồi quét bụi. Secop cũng ghi nhiệt độ ngưng tụ quá cao do thông gió kém là nguyên nhân làm máy nén chạy liên tục và làm bộ bảo vệ máy nén ngắt.

Điện áp không ổn định

Các hãng ghi dải điện áp khác nhau: Alaska 220 đến 240V, Sanaky 180 đến 240V, Kangaroo 187 đến 242V, Darling 200 đến 230V. Ngoài dải này, máy nén có thể không khởi động hoặc ngắt liên tục. Sách Darling yêu cầu dây nguồn từ 1,5 mm² trở lên, ổ cắm riêng. Hòa Phát dặn không nối dây vì mối nối tiếp xúc kém dễ gây chập.

Mất điện rồi có điện lại, tủ chưa chạy ngay

Alaska, Sanaky, Kangaroo, Hòa Phát dặn chờ 5 phút trước khi cấp điện lại. Darling ghi chờ ít nhất 15 phút. Lý do kỹ thuật, theo Secop: máy nén dùng PTC khởi động (một loại rơ le khởi động) không thể khởi động khi áp suất gas chưa cân bằng và PTC chưa kịp nguội. Nếu mất điện chập chờn trong vài phút đầu, tủ có thể mất hơn 1 giờ mới chạy lại bình thường. Khi đó bạn rút điện, chờ đủ thời gian rồi cắm lại, không bật tắt liên tục.

Tủ có màn hình báo lỗi: chỉ đọc theo sách của hãng

Nhiều trang mạng đăng bảng "mã lỗi tủ đông Sanaky, Darling" với E1 đến E7. Chúng tôi không tìm thấy các bảng đó trong tài liệu của hãng nên không đưa vào bài. Dưới đây chỉ là những gì sách chính hãng ghi.

Sanaky tủ đông kính cong có đồng hồ điện tử

Tài liệu "Hướng dẫn cài đặt và sử dụng đồng hồ điện tử" của Sanaky (12/2021) áp dụng cho các model VH-3899KB, VH-3899K3B, VH-382KB, VH-4899KB, VH-482KB, VH-4899K3B, VH-888KA, VH-899KA, VH-899K3A, VH-1008KA, VH-1099KA, VH-1099K3A.

Hiển thị	Ý nghĩa theo Sanaky	Xử lý
EER (sách ghi "Báo lỗi EER")	Dây cảm biến nhiệt độ bị đứt hoặc lỏng giắc	Gọi thợ kiểm tra giắc và cảm biến
sd	Tủ đang ở chế độ làm lạnh nhanh, máy nén chạy liên tục 48 giờ rồi tự thoát	Không phải lỗi. Muốn thoát: mở khóa rồi bấm phím bất kỳ

Khi báo EER, theo Sanaky, máy nén vẫn chạy theo chu kỳ dự phòng: nếu nhiệt độ cài từ âm 10°C đến âm 40°C thì chạy 20 phút, nghỉ 30 phút; nếu cài từ âm 9°C đến 10°C thì chạy 5 phút, nghỉ 20 phút. Vì vậy tủ vẫn còn lạnh nhưng nhiệt độ không chuẩn, không nên để lâu.

Cách chỉnh nhiệt trên đồng hồ này: giữ đồng thời phím (+) và (-) 3 giây để mở khóa, rồi bấm (+) hoặc (-). Sau 8 giây không bấm gì, tủ tự lưu và khóa. Theo Sanaky, khi cài âm 18°C, máy nén chạy lại ở khoảng âm 15,5°C và ngắt ở âm 20,5°C. Nghĩa là số trên màn hình dao động vài độ quanh mức cài là bình thường.

Darling tủ mát điều khiển đồng hồ

Hiển thị	Ý nghĩa theo sách Darling
HA	Lúc mới cấp điện, nhiệt độ trong tủ còn cao. Chữ HA tự mất khi nhiệt độ giảm
Đèn bông tuyết sáng	Máy nén đang chạy
Đèn bông tuyết tắt	Máy nén ngưng
Đèn bông tuyết chớp tắt	Máy nén đang chờ để chạy
Số nhấp nháy	Số nhiệt độ cài đặt. Số đứng yên là nhiệt độ hiện tại

Theo Darling, tủ mát loại này chỉnh được từ 0 đến 10°C (model 4000A3X chỉnh từ âm 4°C). Nếu HA không mất sau vài giờ dù cửa đóng kín, tủ không xuống nhiệt, cần gọi thợ.

Tủ đông Darling Eco-Smart, tủ inverter

Sách Darling hướng dẫn cài đặt nhưng không có bảng mã lỗi. Dấu chấm sau số nhiệt độ sáng là máy nén đang chạy. Darling đưa cách tự kiểm tra tủ đông có bình thường không: rút điện, lấy hết đồ ra, lau khô, cắm điện lại và chỉnh nhiệt âm tối đa. Sau khoảng 2,5 giờ, màn hình ngăn đông xuống khoảng âm 25°C là tủ chạy được.

Hãng khác và mã không có trong sách

Sách Alaska, Kangaroo, Hòa Phát chúng tôi đọc là cho tủ núm cơ, không có mã lỗi. Nếu tủ của bạn hiện mã không có trong sách đi kèm, hãy chụp ảnh màn hình, ghi model trên tem và gọi tổng đài bảo hành của hãng. Đừng sửa theo bảng mã của hãng khác vì cùng một chữ có thể khác nghĩa.

Cách xả đá đúng cho tủ đông

Gộp từ sách Hòa Phát (chi tiết nhất), Alaska, Sanaky, Kangaroo, Darling:

1. Chuẩn bị. Hòa Phát hướng dẫn vặn núm về số 1 khoảng 6 tiếng trước khi xả để đồ trong tủ đông cứng hơn, chịu được lúc ở ngoài.
2. Rút phích cắm điện. Không xả đá khi tủ còn điện.
3. Lấy hết đồ ra. Darling khuyên để đồ ở chỗ mát, ít ánh sáng. Bọc đồ trong thùng giữ nhiệt hoặc chăn dày.
4. Hứng nước. Đặt khay hứng, tháo nút thoát nước. Hòa Phát ghi nút thoát nước ở sau lưng tủ. Darling ghi có nút bít ống thoát nước phía ngoài và nút bít lỗ rút nước dưới đáy tủ.
5. Mở cửa cho tuyết tan. Hòa Phát ghi chờ khoảng 40 phút. Darling cho phép đắp khăn nhúng nước ấm lên lớp tuyết để tan nhanh hơn. Hòa Phát cho dùng thìa cạo tuyết nhựa đi kèm tủ.
6. Lau khô bằng giẻ mềm, đậy lại nút thoát nước.
7. Cắm điện lại, chỉnh núm về mức phù hợp, đợi tủ lạnh rồi mới xếp đồ vào.

Những việc không làm: không dùng dao, tuốc nơ vít, bàn chải sắt hay vật kim loại cạy tuyết (tất cả các hãng đều cấm, vì thủng dàn lạnh là xì gas). Không dùng nước sôi lau tủ (Alaska, Sanaky, Kangaroo cấm). Không xịt nước vào tủ (Hòa Phát cảnh báo nước làm ẩm tủ gây rò điện).

Với tủ mát Sanaky có tự xả tuyết: nếu tuyết vẫn dày 3 đến 5 mm, rút điện, xoay núm về MIN, mở rộng cửa cho tuyết tan. Thỉnh thoảng kiểm tra lỗ thoát nước đáy tủ có bị tuyết hay vật lạ lấp không, và đổ khay nước sau tủ vào ngày ẩm để nước không tràn ra sàn.

Một số tủ Kangaroo có nút xả tuyết bán tự động. Trang sản phẩm KG400IC2 của Kangaroo ghi chỉ cần bấm nút và chờ khoảng 30 phút, không cần rút điện. Tủ của bạn có nút này hay không, xem sách đi kèm.

Vị trí đặt và khoảng cách với tường theo sách hãng

Hãng	Khoảng cách theo sách hướng dẫn
Alaska (tủ đông nằm)	Mặt sau và hai bên cách tường, vật xung quanh ít nhất 20 cm
Sanaky tủ đông	Mặt nào đối diện tường thì cách tường ít nhất 20 cm
Sanaky tủ mát	Trước, sau, trái, phải cách tường hoặc vật khác ít nhất 20 cm. Nhiệt độ phòng phù hợp 12 đến 36°C
Kangaroo (tủ đông kháng khuẩn)	Mặt sau và hai bên cách tường, vật xung quanh ít nhất 20 cm
Darling tủ đông thông minh	Cách tường từ 20 cm trở lên, tháo hết xốp kể cả xốp dưới đáy tủ
Darling tủ mát	Phía sau ít nhất 10 cm
Hòa Phát tủ đông	Thân tủ cách các tường xung quanh tối thiểu 10 cm

Các điểm chung: đặt nơi khô ráo, thoáng, tránh nắng trực tiếp, xa bếp và nguồn nhiệt, xa vòi nước. Sàn phẳng, chắc. Tủ phải nối tiếp đất. Khi vận chuyển không nghiêng quá 45°. Sau khi chở về, Hòa Phát ghi để yên 30 phút rồi mới cắm điện (một mục khác trong cùng sách ghi 10 phút), Darling ghi để yên 2 đến 4 tiếng.

Lần đầu chạy: Sanaky khuyên chạy không tải 3 đến 5 giờ; Darling 4 đến 6 giờ hoặc tới khi đạt âm 30°C, rồi chỉ dùng khoảng 5% sức chứa, tăng dần mỗi ngày. Hòa Phát khuyên chạy không tải 4 đến 6 giờ và dùng 5% sức chứa ban đầu.

Núm chỉnh nhiệt: số to là lạnh hơn hay ấm hơn?

Mỗi hãng in núm khác nhau, đọc đúng sách là quan trọng nhất:

• Hòa Phát: núm số 1 đến 7, số 7 lạnh nhất. Lần đầu để số 7, khi nhiệt độ thành trong đạt khoảng âm 18°C thì cho đồ vào, 12 tiếng sau vặn về 3, 4 hoặc 5. Thông thường nên để số 4. Đèn đỏ là máy nén đang chạy, đèn xanh là tủ có điện.
• Darling núm cơ: vùng làm lạnh số 1 đến 2, vùng làm đông số 2 đến 5 (hoặc 2 đến 6 trên loại có đồng hồ số), số 6 đến 7 là lạnh sâu, hạn chế dùng. Lần đầu xoay về số 5. Với tủ Eco-Smart, Darling khuyên ngăn đông âm 18 đến âm 20°C, ngăn làm lạnh âm 1 đến 5°C.
• Alaska, Kangaroo: vị trí FREEZING MAX là lạnh nhất, dùng để làm lạnh nhanh nhưng không để lâu.
• Sanaky tủ đông: vị trí cao nhất là làm lạnh nhanh nhất.
• Sanaky tủ mát: chạy MAX 3 đến 4 giờ lúc mới mua, sau đó về số 3 hoặc 4. Sanaky lưu ý MAX là chế độ chạy không nghỉ, để lâu dàn lạnh bám tuyết, tốn điện và hại máy nén. Muốn tủ chạy thì núm phải ở vị trí khác MIN.

Hai lỗi hay gặp: để núm ở mức lạnh nhất cả năm khiến tủ chạy liên tục và đóng tuyết nhanh; hoặc vặn nhầm về mức thấp nhất rồi tưởng tủ hỏng.

Phần dành cho thợ: dò thermostat, rơ le khởi động, máy nén, gas

Phần này để bạn hiểu thợ làm gì. Mọi phép đo đều trên mạch điện 220V và hệ thống gas, chủ nhà không tự làm. Sách Alaska, Sanaky, Kangaroo cấm người không phải kỹ thuật viên tự sửa máy nén và bộ điều chỉnh nhiệt.

Theo tài liệu "Repair of hermetic refrigeration systems" của Secop:

1. Cắt điện ít nhất 5 phút trước khi dò lỗi, để PTC nguội và áp suất cân bằng.
2. Kiểm tra nguồn tới máy nén: điện áp tại phích, cầu chì, dây trong tủ, thermostat, điện áp tại cọc máy nén. Secop ghi điện áp cấp cho máy nén tối thiểu 187V.
3. Thermostat: thermostat hỏng (mất gas trong ống cảm biến) hoặc chỉnh quá ấm làm máy nén không chạy. Cách thử của Secop là nối tắt thermostat để cấp điện thẳng cho máy nén; nếu máy nén chạy thì thay thermostat. Khi thay, đoạn cuối khoảng 100 mm ống cảm biến phải áp sát dàn lạnh. Chênh lệch đóng ngắt quá nhỏ làm máy nén nghỉ quá ngắn, khó khởi động.
4. Rơ le khởi động, PTC: tháo khỏi máy nén. PTC lắc nghe tiếng lọc xọc bên trong (trừ chân C) là hỏng. Đo điện trở giữa chân M và S của PTC 220V phải khoảng 10 đến 100 Ω ở nhiệt độ phòng; hở mạch là hỏng. Với rơ le cơ, Secop hướng dẫn đo thông mạch ở tư thế lắp đúng và lật ngược.
5. Cuộn dây máy nén: đo giữa chân M và S, máy nén nguội (khoảng 25°C) thường 10 đến 100 Ω với máy nén 220 đến 240V. Không thông là cuộn dây hỏng, thay máy nén. Đo giữa M và C để kiểm tra bộ bảo vệ: không thông khi máy nén nguội là bảo vệ hỏng; khi máy nén nóng thì có thể bảo vệ đang ngắt, Secop ghi có thể mất đến 1 giờ mới đóng lại.
6. Không được chạy máy nén khi thiếu bộ khởi động, vì cuộn đề nóng rất nhanh và có thể cháy.

Bảng chẩn đoán của Secop cho tủ kém lạnh:

Biểu hiện	Nguyên nhân có thể	Hướng xử lý
Máy nén không chạy	Mất nguồn, thermostat, rơ le/PTC/tụ đề hỏng, áp chưa cân bằng, máy nén quá tải, cuộn dây hoặc bảo vệ hỏng, máy nén kẹt cơ	Kiểm tra theo thứ tự trên, thay linh kiện hoặc máy nén
Máy nén chạy 100% không ngắt	Thiếu gas, phòng quá nóng, nhiệt độ ngưng tụ cao do thông gió kém, ống mao (cáp) tắc một phần, van máy nén hỏng	Tìm chỗ xì, nạp lại, thay phin lọc; đảm bảo thông gió và khoảng cách tường
Máy nén chạy ngắt bất thường	Thermostat sai, sai lượng gas, dàn lạnh đóng băng, bảo vệ quá tải ngắt do thông gió kém hoặc điện áp sụt	Xả đá đúng cách, thay thermostat, kiểm tra điện áp và mối nối
Rơ le tách tách liên tục sau khi khởi động	Máy nén quá tải, rơ le sai loại	Vệ sinh dàn nóng, kiểm tra quạt, thay rơ le đúng loại

Với tủ có màn hình như Sanaky đời kính cong, khi báo EER thợ sẽ kiểm tra giắc và đo cảm biến nhiệt độ. Cách đo cảm biến nhiệt NTC có trong bài cảm biến nhiệt NTC cách đo, bảng tra. Tủ inverter có bo điều khiển máy nén riêng, xem sửa bo mạch inverter tủ lạnh.

Thiếu gas và gas dễ cháy R600a, R290

Xem loại gas trên tem thông số. Ví dụ trang sản phẩm tủ đông Kangaroo KG400IC2 ghi gas R600a. Theo Secop:

• R600a và R290 là gas dễ cháy, chỉ được dùng trong tủ đạt tiêu chuẩn EN/IEC 60335-2-24 có yêu cầu cho gas dễ cháy, lượng nạp tối đa 150 g theo tiêu chuẩn hiện hành.
• Người sửa phải được đào tạo riêng cho gas dễ cháy. Hệ thống phải mở bằng dao cắt ống, không được hàn khi còn gas R600a hoặc R290 trong hệ thống; có thể dùng khớp nối LOKRING thay mối hàn.
• Không được đổi tủ dùng R134a sang R600a, hoặc R22, R134a sang R290, vì tủ không được thiết kế và kiểm định an toàn điện cho gas dễ cháy.
• Thiếu gas nghĩa là có chỗ xì. Thợ phải tìm và xử lý chỗ xì, thay phin lọc, rồi nạp đúng lượng. Chỉ nạp thêm mà không tìm chỗ xì thì vài tuần sau tủ lại kém lạnh.

An toàn điện và gas khi kiểm tra tủ đông, tủ mát

• Rút phích cắm trước khi vệ sinh, xả đá, quét bụi dàn nóng. Không để nước rơi vào dây điện, ổ cắm, cụm máy nén.
• Tủ phải nối đất. Alaska, Hòa Phát, Darling đều yêu cầu. Sách tủ mát Darling lưu ý dây nối đất không được nối vào đường ống nước hoặc ống khí đốt.
• Ổ cắm riêng, không dùng ổ kéo dài, không nối dây. Không để vật nặng hay bánh xe tủ đè lên dây nguồn. Ổ cắm nóng, có mùi khét thì ngắt aptomat và xem bài ổ cắm, công tắc bị nóng chảy, mùi khét.
• Nghi xì gas R600a, R290 (nghe tiếng xì, ngửi mùi lạ quanh tủ): rút điện nếu tiếp cận an toàn, mở cửa thông gió, không bật lửa, không bật tắt công tắc điện gần tủ, gọi thợ. Không tự nạp gas, không hàn ống.
• Không cạy tuyết bằng vật nhọn. Thủng dàn lạnh là xì gas, và dàn bị thủng do cạy đá không được bảo hành.
• Không cầm đồ đông cứng hoặc hộp đựng đang cấp đông khi tay ướt, Darling cảnh báo có thể bỏng lạnh.
• Không cất chất dễ cháy, dễ bay hơi trong tủ (xăng, cồn, dung môi), và không đặt tủ gần nơi có gas, cồn.
• Máy nén nóng 70 đến 80°C khi chạy. Không sờ tay, để trẻ em tránh xa hộc máy.

Khi nào nên gọi thợ?

• Đèn sáng nhưng máy nén không chạy dù điện áp bình thường và đã chờ đủ thời gian sau khi cắm lại.
• Máy nén chạy liên tục không ngắt dù đã xả đá, gioăng kín, tủ thoáng, đồ không quá nhiều.
• Tủ đã xả đá mà vài ngày sau tuyết lại dày, hoặc tủ mát có tuyết bám một góc dàn còn chỗ khác không lạnh.
• Màn hình báo EER (Sanaky) hoặc mã lỗi khác, HA không mất (Darling tủ mát).
• Aptomat nhảy khi tủ khởi động, có mùi khét, tiếng tách tách liên tục ở hộc máy. Xem thêm aptomat bật lên là nhảy.
• Nghe tiếng xì, thấy vết dầu quanh ống đồng, ngửi mùi lạ.
• Vỏ tủ có điện, chạm vào bị tê.

Khi gọi thợ, chuẩn bị: model và loại gas trên tem thông số, ảnh màn hình hoặc đèn báo, tủ kém lạnh từ khi nào, máy nén có chạy không, bạn đã thử những gì. Tủ còn bảo hành thì gọi tổng đài hãng trước. Sanaky, Hòa Phát ghi bảo hành 24 tháng kể từ ngày mua, không quá 30 tháng từ ngày sản xuất; Kangaroo ghi 24 tháng; Darling ghi 24 tháng tùy dòng. Tự tháo sửa có thể mất quyền bảo hành.

Câu hỏi thường gặp

Tủ đông chạy cả ngày không ngắt có sao không?

Tủ inverter chạy lâu ở tốc độ thấp là bình thường. Với tủ thường, máy nén chạy liên tục là dấu hiệu tủ không đạt nhiệt. Hãy kiểm tra theo thứ tự: núm có để mức lạnh nhất không, tuyết có dày quá 4 đến 5 mm không, gioăng có hở không, tủ có sát tường hay gần bếp không, có mở cửa nhiều không. Làm hết mà vẫn chạy liên tục thì có thể thiếu gas hoặc tắc ống mao, cần thợ.

Tủ đông Alaska, Sanaky cần cách tường bao nhiêu?

Theo sách hướng dẫn, Alaska và Kangaroo yêu cầu mặt sau và hai bên cách tường ít nhất 20 cm. Sanaky yêu cầu mặt nào đối diện tường thì cách ít nhất 20 cm. Darling tủ đông thông minh ghi từ 20 cm trở lên. Hòa Phát ghi tối thiểu 10 cm. Xem sách đi kèm tủ của bạn để chắc chắn.

Bao lâu thì phải xả đá tủ đông một lần?

Không tính theo ngày mà theo độ dày tuyết. Alaska, Sanaky, Kangaroo ghi xả khi tuyết dày 4 đến 5 mm, Hòa Phát ghi khoảng 5 mm. Darling khuyên vệ sinh, bảo dưỡng tủ đông 2 tháng một lần, Hòa Phát gợi ý vệ sinh khoảng 1 tháng một lần.

Có được dùng máy sấy tóc hoặc nước sôi để xả đá nhanh không?

Sách các hãng không hướng dẫn dùng máy sấy. Alaska, Sanaky, Kangaroo cấm dùng nước sôi để lau tủ. Cách nhanh được hãng chấp nhận là mở cửa cho tuyết tan, đắp khăn nhúng nước ấm (Darling), dùng thìa cạo tuyết nhựa đi kèm tủ (Hòa Phát). Không dùng dao hay vật kim loại cạy tuyết.

Tủ đông Sanaky báo EER là hỏng gì?

Theo tài liệu đồng hồ điện tử của Sanaky cho dòng tủ kính cong, EER là dây cảm biến nhiệt độ bị đứt hoặc lỏng giắc. Tủ vẫn chạy theo chu kỳ dự phòng (ví dụ chạy 20 phút, nghỉ 30 phút khi cài từ âm 10°C trở xuống) nên vẫn còn lạnh, nhưng cần gọi thợ kiểm tra cảm biến sớm.

Tủ mát Darling hiện chữ HA là lỗi gì?

Không phải lỗi. Theo sách Darling, HA hiện khi vừa cấp điện mà nhiệt độ trong tủ còn cao, và tự mất khi nhiệt độ giảm. Nếu HA không mất sau thời gian dài dù cửa đóng kín, tủ không làm lạnh được, cần thợ kiểm tra.

Vừa mất điện có lại, tủ đông không chạy ngay, có hỏng không?

Chưa chắc hỏng. Các hãng dặn chờ 5 phút (Darling ghi 15 phút) trước khi cấp điện lại. Theo Secop, máy nén dùng PTC khởi động không chạy được khi áp suất chưa cân bằng; nếu điện chập chờn trong vài phút đầu, có thể mất hơn 1 giờ tủ mới chạy lại bình thường. Rút điện, chờ đủ thời gian rồi cắm lại. Quá lâu mà máy nén vẫn im thì gọi thợ.

Tủ hết gas có nạp thêm là xong không?

Không. Gas không tự hao, thiếu gas là có chỗ xì. Thợ phải tìm chỗ xì, xử lý, thay phin lọc, hút chân không rồi nạp đúng lượng. Với tủ dùng R600a hoặc R290, theo Secop không được hàn khi còn gas trong hệ thống và người sửa phải được đào tạo cho gas dễ cháy. Hỏi thợ loại gas và cách họ xử lý chỗ xì trước khi đồng ý sửa.

Tủ lạnh gia đình có triệu chứng khác, xem thêm tủ lạnh ngăn mát không lạnh, ngăn đá vẫn đông, cẩm nang tủ lạnh không lạnh, đóng tuyết, chảy nước và mã lỗi tủ lạnh inverter các hãng.

Đặt thợ trên Thuê Thợ 365

Khi đã có model, loại gas trên tem, ảnh màn hình hoặc đèn báo và mô tả máy nén có chạy hay không, thợ sẽ đoán đúng bệnh và mang theo rơ le, thermostat hay cảm biến phù hợp ngay lần đầu. Bạn có thể đặt thợ điện lạnh gần nhà hoặc đăng việc nhận báo giá để thợ gửi giá trước khi đến. Thợ trên Thuê Thợ 365 đã được xác minh, báo giá trực tiếp với bạn trước khi làm, và tiền công có bảo hành. Nếu nghi xì gas hoặc có mùi khét, hãy rút điện và chờ thợ, không tự mở tủ.