Bồn cầu rò nước chân, chân bồn cầu bị rỉ nước có mùi hôi: khoanh vùng và thay gioăng

Bồn cầu rò nước chân thường đến từ một trong năm chỗ: nước ngưng đọng bên ngoài két rồi chảy xuống, rò ở dây cấp hoặc van khóa, rò giữa két và thân bồn ở bu lông két, rò ở gioăng làm kín giữa chân bồn cầu và ống thải, hoặc sứ bị nứt. Cách nhận biết nhanh: nước trong, có cả khi không ai dùng, thường là đọng sương hoặc rò đường cấp; nước có mùi hôi, sàn ẩm lên ngay sau mỗi lần xả là gioăng chân bồn cầu. Đừng vội bơm silicon quanh chân để che, vì nước bẩn vẫn đọng bên dưới.

Bài này hướng dẫn chủ nhà khoanh vùng chỗ rò bằng giấy khô và màu thực phẩm, xử lý những chỗ tự làm được, và phần cho thợ về thay gioăng chân bồn cầu theo tài liệu lắp đặt của TOTO, INAX, American Standard, Kohler và Viglacera. Nếu nước chảy liên tục vào lòng bồn chứ không ra sàn, đó là lỗi phao hoặc van xả, xem bài bồn cầu chảy nước liên tục: thay phao, van xả.

Chân bồn cầu bị rỉ nước: nước từ đâu ra?

Nguồn	Dấu hiệu hay gặp	Tự làm được không
Nước ngưng đọng ngoài két	Giọt nước đều khắp mặt ngoài két, trời nồm hoặc sau khi tắm nước nóng, nước trong không mùi	Có, giảm ẩm và thông gió
Dây cấp, van khóa	Ướt ở đầu nối dưới đáy két hoặc ở van chặn trên tường, nhỏ giọt cả khi không xả	Thường được: siết nhẹ, thay dây hoặc ron
Giữa két và thân (bu lông két)	Nước chảy theo thân sứ từ chỗ két tiếp giáp thân, két hơi lắc	Siết lại được nếu biết cách; thay gioăng két nên gọi thợ
Gioăng chân bồn cầu	Nước rỉ ra sát chân ngay sau khi xả, có mùi hôi, ron gạch quanh chân thâm, bồn cầu lắc	Không, phải nhấc bồn cầu
Nứt sứ	Vết nứt chân chim trên két hoặc thân, nước rỉ theo vết	Không, thay bộ phận nứt

American Standard cũng hướng dẫn theo thứ tự này trên trang hỗ trợ của hãng: trước hết xác định nước rò từ đâu. Thấy vết nứt rõ ở chân bồn hoặc két thì phải thay. Không thấy nứt mà nước ra ở chân thì nhiều khả năng phải thay gioăng sáp.

Bước 1: Lau khô và khoanh vùng bằng giấy

1. Lau thật khô toàn bộ bồn cầu, két, dây cấp, van khóa và sàn quanh chân.
2. Quấn hoặc đặt giấy vệ sinh khô ở từng chỗ: dưới đầu dây cấp, dưới hai bu lông két, chỗ két tiếp giáp thân, quanh chân bồn cầu sát sàn.
3. Chờ 15 đến 30 phút không xả. Giấy chỗ nào ướt trước là chỗ đó rò, hoặc có nước chảy xuống từ phía trên.
4. Sau đó xả nước vài lần rồi xem lại. Giấy quanh chân chỉ ướt sau khi xả là dấu hiệu gioăng chân bồn cầu.

Nước trên sàn không phải lúc nào cũng nằm đúng chỗ rò. Nước rò ở bu lông két có thể chảy theo thân sứ rồi đọng ở chân, nhìn giống rò gioăng. Vì vậy cần khoanh vùng từ trên xuống.

Bước 2: Cách thử màu thực phẩm

Màu thực phẩm giúp tách nước trong két ra khỏi nước đọng sương và nước từ chỗ khác.

Thử rò ra ngoài két. Theo hướng dẫn của This Old House: lau khô mặt ngoài két, nhỏ vài giọt màu thực phẩm vào nước trong két, chờ khoảng 30 phút không xả, rồi kiểm tra sàn và mặt ngoài két. Có nước màu thì két đang rò (ở bu lông két, gioăng két, đầu nối hoặc vết nứt), không phải đọng sương. Nước đọng trên két vẫn trong là nước ngưng từ không khí.

Thử rò vào lòng bồn. Cơ quan Bảo vệ Môi trường thành phố New York (NYC DEP) hướng dẫn cho một thìa cà phê màu thực phẩm vào két, chờ 10 đến 15 phút không xả rồi nhìn lòng bồn. Màu xuất hiện trong lòng bồn là van xả rò, màu ra càng nhanh thì rò càng nhiều. Lỗi này làm tốn nước nhưng không làm ướt sàn, cách sửa có trong bài bồn cầu chảy nước liên tục.

Thử chân bồn cầu. Sau khi két đã có màu, xả một lần rồi quan sát chân bồn cầu. Nước màu rỉ ra sát chân ngay sau khi xả cho thấy nước thải đi ra ở chỗ nối giữa bồn cầu và ống thải. Cách này là kinh nghiệm hiện trường dựa trên cùng nguyên lý, các tài liệu hãng chúng tôi đọc không mô tả bước này.

Xả vài lần sau khi thử để màu không bám vào sứ.

Nước đọng bên ngoài két: không phải rò

Két chứa nước lạnh từ đường ống. Khi không khí trong nhà vệ sinh ấm và ẩm, hơi nước gặp mặt két lạnh sẽ ngưng thành giọt, chảy xuống chân. This Old House nêu hai nguyên nhân chính: không khí ẩm (thường sau khi tắm nước nóng) và nước cấp lạnh. Mùa nồm ở miền Bắc, hiện tượng này rõ nhất.

Cách giảm:

• Bật quạt hút khi tắm và một lúc sau khi tắm, mở cửa nhà vệ sinh khi có thể.
• Dùng máy hút ẩm nếu cả nhà đang nồm. This Old House ghi nếu độ ẩm thường xuyên trên 60% thì độ ẩm có thể là nguyên nhân.
• Kiểm tra bồn cầu có đang chảy nước liên tục không. Két chảy liên tục thì nước lạnh mới vào liên tục, két càng lạnh, càng đọng nhiều.
• Tấm lót cách nhiệt trong két là một giải pháp được nhắc đến, nhưng phải không vướng phao và van. Van trộn chống đọng sương (pha chút nước nóng vào nước cấp két) cần nối ống nước nóng, việc của thợ.

Rò ở ống cấp, van khóa

Đầu nối dây cấp dưới đáy két có ron cao su hoặc ron sợi. Theo trang hỗ trợ của American Standard, rò ở đây thường do:

• Đầu nối lỏng: dùng cờ lê siết cẩn thận. Siết quá tay có thể làm hỏng đai ốc hoặc két.
• Ron mòn: ron bị nén chặt, giòn hoặc rách theo thời gian. Khóa nước, tháo dây cấp, thay ron mới cùng loại và cỡ.
• Ren bị ăn mòn, đóng cặn: làm sạch ren bằng bàn chải sắt, quấn 2 đến 3 vòng băng tan vào ren ngoài của dây cấp. Ăn mòn nặng thì thay dây cấp, có khi phải thay két.

Giới hạn siết theo hãng:

• INAX (hướng dẫn C-504VAN, C-306VA): lực siết đai ốc ống cấp nước phải nhỏ hơn 25 Nm để tránh vỡ đai ốc.
• Kohler (Memoirs K-3451T): đai ốc van cấp đã được siết tại nhà máy; nếu cần siết lại, chỉ siết bằng cờ lê thêm một vòng sau khi siết tay.
• TOTO Việt Nam (hướng dẫn bàn cầu một khối MS625): không siết đai ốc quá chặt, nếu không van cấp có thể bị xoay, phao chạm thành sứ, dẫn tới không cấp nước hoặc cấp không ngừng.

Dây cấp bị phồng, nứt vỏ, gỉ đầu nối thì thay mới, American Standard cũng ghi thấy nứt ở dây cấp thì thay. Nếu nước rỉ ở thân van khóa chặn trên tường (không phải đầu nối), van có thể đã hỏng ron trong, cần khóa tổng để thay van.

Rò giữa két và thân bồn cầu (bu lông két)

Chỉ có ở bồn cầu hai khối, nơi két được bắt lên thân bằng bu lông có ron cao su, giữa két và thân có một gioăng lớn. Theo American Standard:

• Gioăng két mòn là nguyên nhân hay gặp nhất. Gioăng lâu ngày bị lão hóa, nứt hoặc lệch. Thay bộ gioăng két đúng model.
• Bu lông lỏng hoặc ron bu lông hỏng. Thử lay nhẹ két, két xê dịch là bu lông cần siết. Không siết quá chặt vì có thể vỡ sứ.
• Cách siết đúng: giữ đầu bu lông phía trên trong két, chỉ vặn đai ốc phía dưới. Xoay bu lông bên trong ron cao su sẽ làm hỏng ron và rò ở chính bu lông. Siết mỗi đai ốc một phần tư vòng, luân phiên hai bên, đặt thước thủy lên két để két cân. Siết xong két không còn xê dịch. Vẫn rò thì thay gioăng két.
• INAX ghi lực siết đai ốc bắt két là 3,0 đến 3,6 Nm, siết quá có thể vỡ két, quá nhỏ có thể rò nước.

Gia đình thường không có cờ lê lực, nên nếu không chắc tay, hãy để thợ làm. Sứ nứt do siết quá tay đôi khi vài ngày sau mới lộ.

Bồn cầu rò nước chân do gioăng sáp, gioăng cao su

Đây là trường hợp khó chịu nhất: nước thải rỉ ra ngay sau khi xả, mùi hôi quanh chân, ron gạch quanh chân thâm đen, lâu ngày thấm xuống sàn. Ở nhà nhiều tầng hoặc chung cư, nước có thể thấm xuống trần tầng dưới, xem bài nhà vệ sinh thấm xuống trần.

Bồn cầu dùng loại gioăng nào?

• Gioăng sáp (wax ring): vòng sáp dẻo đặt giữa miệng thoát của bồn cầu và bích sàn, ép kín khi hạ bồn cầu. TOTO (hướng dẫn CT705UN thị trường Mỹ) và Kohler dùng loại này. Cả hai ghi: đã đặt bồn cầu thì không di chuyển, nếu lớp kín bị vỡ phải lắp gioăng mới.
• Bích nối sàn và gioăng cao su non: hướng dẫn lắp bàn cầu một khối của TOTO Việt Nam (MS636D, MS625) dùng bích nối sàn bắt vít xuống sàn, ống nối và gioăng cao su non. Hãng ghi phải lắp gioăng cao su non, nếu không sẽ rò nước, kể cả khi ống chờ nhỏ không lắp được bích.
• Đế thải có gioăng cao su: INAX (C-504VAN, C-306VA) dùng đế thải cắm vào ống chờ, khi đặt bồn cầu bôi nước vào mặt gioăng su để dễ trượt vào.
• Bồn cầu thoát ngang, treo tường: American Standard ghi không dùng gioăng sáp cho loại này, vì sáp mềm ra, có thể rò nước và thoát mùi; phải dùng gioăng cao su tổng hợp (neoprene).

Vì sao gioăng chân bồn cầu bị rò?

Từ các tài liệu trên, những lỗi dẫn đến rò ở chân hay gặp là:

• Bồn cầu bị nhấc, lắc sau khi đặt làm vỡ lớp sáp (TOTO, Kohler). Ví dụ thông tắc mạnh tay, ngồi lệch trên bồn cầu bị kênh, hoặc thợ nhấc bồn cầu ra rồi đặt lại bằng gioăng cũ.
• Ống thải nhô sai độ cao. TOTO Việt Nam yêu cầu miệng ống thải chỉ được cao hơn mặt sàn hoàn thiện tối đa 1 mm hoặc thấp hơn tối đa 2 mm; làm sai có thể gây mùi khi sử dụng. Gạch cắt không khít quanh ống thì phải láng vữa phẳng bằng mặt sàn.
• Thiếu silicon ở bích hoặc đế thải. TOTO Việt Nam dặn bôi silicon vào rãnh mặt dưới bích nối sàn, nếu không có thể gây mùi hôi; ống thải thấp hơn sàn thì bôi silicon vào ống thải. INAX dặn bơm silicon dưới đế thải cách lỗ thoát 10 đến 15 mm, dày đều 15 đến 20 mm.
• Vít, bu lông chân lỏng làm bồn cầu lắc, gioăng bị ép lệch dần.
• Gioăng lão hóa sau nhiều năm.

Bơm silicon bên ngoài chân có hết rò không?

Không. Silicon hay xi măng trắng quanh chân là lớp hoàn thiện và giữ cố định, không thay được gioăng ở bên dưới. Viglacera hướng dẫn làm kín chân bằng xi măng trắng hoặc silicone (rộng 20 đến 30 mm, dày khoảng 10 mm theo viền chân và quanh lỗ thoát) và cấm tráng kín xi măng vào phần trong đáy bệt. INAX dặn tuyệt đối không dùng xi măng đen. Kohler ngược lại ghi không dùng xi măng trắng. Hãy làm theo tờ hướng dẫn của đúng model.

Bịt kín bên ngoài khi gioăng đang rò thì nước thải vẫn rỉ ra, đọng dưới đáy bồn cầu, ngấm vào sàn và lớp chống thấm, mùi vẫn còn.

Nứt sứ két hoặc thân bồn cầu

• Vết nứt mảnh như sợi tóc thường thấy rõ hơn khi lau khô rồi để nước màu chảy qua.
• Nguyên nhân hay gặp: siết bu lông, đai ốc quá tay; va đập; nền đặt kênh. INAX còn ghi bồn cầu không được dùng, cất giữ ở nhiệt độ dưới 0°C, vì đóng băng có thể làm nứt và rò.
• American Standard ghi vết nứt ở sứ thường phải thay bộ phận hỏng, có khi thay cả bồn cầu. Không nên dán keo vết nứt ở két hay thân vì sứ chịu áp lực nước và tải trọng khi ngồi.

Bạn tự làm được gì?

1. Khoanh vùng bằng giấy khô và màu thực phẩm như trên.
2. Giảm đọng sương: quạt hút, mở cửa, hút ẩm, sửa két chảy liên tục.
3. Đầu nối dây cấp: khóa van, siết nhẹ, thay ron hoặc thay dây cấp mới cùng cỡ ren.
4. Kiểm tra két có lắc: nếu lắc, siết luân phiên một phần tư vòng như hướng dẫn American Standard, không siết quá tay.
5. Ghi lại: ảnh chỗ ướt, thời điểm ướt (trước hay sau khi xả), có mùi không, model bồn cầu (thường ghi trên tem sau két hoặc trong nắp két).
6. Rò ở chân bồn cầu: hạn chế dùng bồn cầu đó nếu có thể, lau khô, gọi thợ. Không tự bơm silicon che.

Phần cho thợ: thay gioăng chân bồn cầu

Trước khi làm, xác định kiểu kết nối (gioăng sáp, bích nối sàn và gioăng cao su, đế thải cao su) và tìm tờ hướng dẫn của đúng model. Quy trình chung:

1. Khóa van, xả cạn két, hút sạch nước trong lòng bồn (bọt biển, khăn).
2. Tháo dây cấp, tháo nắp đậy và vít hoặc bu lông chân.
3. Cắt lớp silicon hoặc xi măng trắng quanh chân, nhấc bồn cầu thẳng lên, đặt nằm trên tấm đệm. Bịt tạm miệng ống thải bằng giẻ để chặn mùi và vật rơi.
4. Kiểm tra miệng ống thải: độ cao so với mặt sàn hoàn thiện (TOTO Việt Nam: cao hơn tối đa 1 mm, thấp hơn tối đa 2 mm), ống có nứt vỡ, có bị lệch tâm không, gạch quanh ống có khít không. Ống sai độ cao thì sửa ống, đừng bù bằng hai gioăng chồng nhau.
5. Làm sạch gioăng cũ, sáp cũ trên bích và miệng thoát bồn cầu (Kohler dùng dao cạo, bỏ bu lông chữ T cũ).
6. Lắp gioăng mới đúng loại:
   • Gioăng sáp: úp ngược bồn cầu, ấn gioăng vào miệng thoát. Kohler ghi gioăng sáp không nên lắp khi nhiệt độ dưới 21°C, gioăng có ống nhựa liền thì ống nhựa quay ra phía ngoài bồn cầu. Không dùng lại gioăng sáp cũ.
   • Bích nối sàn TOTO: bôi silicon vào rãnh dưới bích, bắt vít bích, lắp ống nối và gioăng cao su non.
   • Đế thải INAX: bơm silicon dưới đế thải như trên, ấn đế thải vào ống chờ, bắt vít, bôi nước lên gioăng su.
   • Bồn cầu thoát ngang, treo tường: dùng gioăng cao su theo hãng, không dùng sáp (American Standard).
7. Hạ bồn cầu thẳng xuống một lần, dồn trọng lượng ép đều. Không lắc, không nhấc lên chỉnh lại; lỡ nhấc thì thay gioăng sáp mới.
8. Bắt vít chân đều hai bên, không siết quá chặt làm nứt sứ.
9. Nối dây cấp, mở nước, xả thử nhiều lần. TOTO Việt Nam đặt bước xác nhận rò rỉ trước bước làm kín chân bằng silicon. Kohler và TOTO dặn kiểm tra rò vài ngày sau khi lắp.
10. Làm kín chân bằng silicon hoặc xi măng trắng theo đúng hướng dẫn model.

Chi tiết tâm xả, kích thước, thứ tự lắp từng hãng có trong bài lắp đặt lavabo, bồn cầu, thiết bị vệ sinh đúng kỹ thuật.

Chẩn đoán nhanh cho thợ

• Ướt trước khi xả, nước trong: đường cấp hoặc đọng sương. Thử màu theo This Old House để tách.
• Ướt theo thân sứ từ chỗ két tiếp giáp thân: bu lông, ron bu lông, gioăng két.
• Ướt sát chân chỉ sau khi xả, có mùi: gioăng chân, độ cao ống thải, bồn cầu lắc.
• Mùi hôi chân bồn cầu mà sàn khô: vẫn có thể là gioăng hở khí, kiểm tra thêm xi phông thoát sàn và ống thông hơi. Mùi từ bể phốt đầy hay ống thông hơi tắc là chuyện khác.
• Bồn cầu vừa thông tắc bằng cách nhấc lên thì gioăng sáp phải thay mới. Các cách thông không cần nhấc bồn cầu có trong bài bồn cầu bị tắc: cách thông tại nhà.

An toàn khi sửa bồn cầu rò

• Khóa van chặn trước khi tháo dây cấp hoặc két. Van chặn kẹt thì khóa van tổng.
• Bồn cầu sứ rất nặng và dễ vỡ. Nhấc cần hai người, đặt lên tấm đệm. Sứ vỡ có cạnh rất sắc, đeo găng tay.
• Nước thải: đeo găng tay, khẩu trang khi tháo bồn cầu, rửa tay kỹ, lau sàn bằng chất tẩy rửa. Không trộn nước tẩy chứa clo với chất tẩy có amoniac.
• Điện: bồn cầu thông minh hoặc nắp rửa điện tử phải rút điện trước khi lau nước quanh chân, tháo nắp hay dây cấp.
• Silicon, keo dán ống có hơi dung môi, mở cửa hoặc bật quạt hút.
• Chung cư: sửa đường ống, đục sàn nhà vệ sinh có thể phải báo ban quản lý tòa nhà trước.

Khi nào nên gọi thợ?

• Nước rỉ ở chân bồn cầu sau khi xả, có mùi hôi, hoặc bồn cầu lắc.
• Rò giữa két và thân mà siết lại không hết, cần thay gioăng két.
• Thấy vết nứt trên két hoặc thân.
• Trần tầng dưới có vết ố ngay dưới bồn cầu.
• Van khóa chặn trên tường rỉ ở thân van, hoặc không khóa được.
• Bồn cầu treo tường, két âm tường: phần lớn kết nối nằm trong tường, cần thợ có kinh nghiệm.

Khi gọi, báo cho thợ: model bồn cầu, bồn cầu một khối hay hai khối, thoát sàn hay thoát ngang, chỗ ướt (kèm ảnh), ướt trước hay sau khi xả, đã thử màu chưa.

Câu hỏi thường gặp

Chân bồn cầu bị rỉ nước có mùi hôi là bị gì?

Thường là gioăng làm kín giữa bồn cầu và ống thải bị hở, lệch hoặc lão hóa, hoặc ống thải nhô sai độ cao so với mặt sàn. Nước thải và mùi đi ra qua khe hở. Cách sửa đúng là nhấc bồn cầu, thay gioăng mới và kiểm tra lại ống thải.

Nước đọng quanh chân bồn cầu nhưng không có mùi là sao?

Có thể là đọng sương ngoài két, rò dây cấp, van khóa hoặc bu lông két. Lau khô, đặt giấy ở từng chỗ và chờ không xả. Thả màu thực phẩm vào két: nước trên sàn có màu là két rò, nước trong là đọng sương hoặc từ đường cấp trước két.

Gioăng sáp bồn cầu dùng lại được không?

Không. TOTO và Kohler đều ghi nếu lớp kín đã bị vỡ do nhấc hoặc lắc bồn cầu thì phải lắp gioăng mới. Mỗi lần nhấc bồn cầu lên là thay gioăng sáp.

Bơm silicon quanh chân bồn cầu có hết rò không?

Không, nếu chỗ rò là gioăng bên dưới. Silicon ngoài chỉ che, nước thải vẫn rỉ ra và đọng dưới đáy, ngấm vào sàn. Silicon hay xi măng trắng chỉ là bước hoàn thiện sau khi gioăng đã kín.

Két nước đổ mồ hôi có hại gì không?

Không phải hỏng thiết bị, nhưng nước nhỏ xuống liên tục làm sàn ướt, trơn, ron gạch đen và mốc. Giảm bằng quạt hút, mở cửa, hút ẩm, sửa két chảy liên tục. Mùa nồm thì hầu như két nào cũng đọng.

Siết bu lông két bao nhiêu là đủ?

INAX ghi 3,0 đến 3,6 Nm cho đai ốc bắt két. American Standard hướng dẫn siết đai ốc dưới két, mỗi lần một phần tư vòng, luân phiên hai bên đến khi két không còn xê dịch, không xoay bu lông. Siết quá tay có thể nứt sứ.

Bồn cầu thoát ngang có dùng gioăng sáp được không?

American Standard ghi không dùng gioăng sáp cho bồn cầu thoát ngang và treo tường, vì sáp mềm ra, có thể rò và thoát mùi. Loại này dùng gioăng cao su theo hãng.

Thay gioăng chân bồn cầu mất bao lâu?

Tùy kiểu kết nối và tình trạng ống thải. Nếu ống thải đúng độ cao, việc chỉ gồm nhấc bồn cầu, làm sạch, thay gioăng và lắp lại, sau đó chờ silicon khô theo thời gian ghi trên bao bì keo rồi mới dùng. Ống thải sai độ cao, nứt, phải đục sửa thì lâu hơn.

Đặt thợ trên Thuê Thợ 365

Nếu chân bồn cầu rỉ nước sau khi xả, có mùi, hoặc két bị nứt, bạn có thể đặt thợ sửa bồn cầu gần nhà hoặc đăng việc nhận báo giá. Thợ trên Thuê Thợ 365 đã được xác minh danh tính, báo giá trực tiếp với bạn trước khi làm, tiền công được bảo hành theo chính sách của nền tảng. Nhà ở chung cư có thể xem thêm thuê thợ cho căn hộ chung cư.