Máy tính bàn kêu bíp, sáng đèn báo lỗi mainboard: ý nghĩa mã bíp, đèn CPU, DRAM, VGA, BOOT và Q-Code

Máy tính bàn bật lên quạt vẫn quay nhưng màn hình đen thường do một trong bốn nhóm: CPU, RAM, card màn hình (VGA) hoặc ổ khởi động. Mainboard báo nhóm nào đang lỗi bằng ba cách: tiếng bíp từ loa trên bo, bốn đèn báo CPU, DRAM, VGA, BOOT (MSI gọi là EZ Debug LED, ASUS gọi là Q-LED), và mã 2 chữ số trên bo cao cấp (Q-Code của ASUS, Debug Code LED của MSI, Debug LED của Gigabyte, Dr. Debug của ASRock). Đèn nào sáng mãi không tắt thì linh kiện đó có vấn đề. Mã hay gặp: 55 (chưa lắp RAM), 50 đến 53 (lỗi khởi tạo RAM), D6 (không tìm thấy thiết bị xuất hình), A0, A2 (dò ổ cứng), A9 (đang vào BIOS), AA (đã vào hệ điều hành). Bài này giải thích từng loại tín hiệu và cách thợ dò lỗi theo tài liệu của hãng.

Các bảng dưới đây lấy từ sách hướng dẫn mainboard của ASUS, MSI, Gigabyte, ASRock và tài liệu mã bíp của AMI, hãng viết phần mềm BIOS mà các bảng mã này dựa vào. Mỗi đời bo, mỗi hãng có thể khác nhau một chút. Luôn đối chiếu thêm sách hướng dẫn đúng model mainboard nhà bạn.

Máy của bạn đang báo lỗi bằng cách nào?

Trước khi tra bảng, hãy xem máy đang "nói" bằng tín hiệu gì:

Tín hiệu	Có trên loại bo nào	Đọc ở phần
Tiếng bíp khi bật máy	Bo có gắn loa nhỏ (buzzer) hoặc nối loa vỏ máy vào chân SPEAKER	Mã bíp BIOS
4 đèn nhỏ CPU, DRAM, VGA, BOOT gần khe RAM hoặc chân nguồn 24 pin	Nhiều bo đời mới, kể cả một số bo phổ thông như ASRock B650M Pro RS	Đèn báo lỗi trên mainboard
Đèn nguồn nháy nhanh, chậm, rất chậm	Một số bo ASUS có tính năng Q-LED Core	Đèn nguồn nháy trên bo ASUS
Màn hình LED 2 chữ số trên bo	Một số bo cao cấp, ví dụ ASUS ROG Maximus, MSI MEG, Gigabyte Z790 AORUS Master, ASRock Taichi	Mã Q-Code 2 chữ số

Theo tài liệu AMI, mã bíp dùng để báo lỗi xảy ra trước khi màn hình được khởi tạo. Vì vậy khi màn hình đen, tiếng bíp và đèn trên bo là manh mối duy nhất.

Mã bíp BIOS

Đếm số tiếng bíp và để ý tiếng dài hay ngắn. Mã bíp khác nhau tùy hãng BIOS và hãng mainboard, nên hãy xem sách hướng dẫn để biết bo dùng BIOS gì.

AMI BIOS đời cũ (AMIBIOS8)

Tài liệu AMIBIOS8 của AMI áp dụng cho các bản BIOS phát hành trước tháng 5/2002, chủ yếu gặp ở máy rất cũ. Bảng mã:

Số tiếng bíp	Ý nghĩa theo tài liệu của hãng	Hãng khuyên làm gì
1	Lỗi bộ định thời làm tươi bộ nhớ (memory refresh timer)	Cắm lại RAM, hoặc thay bằng thanh RAM chắc chắn còn tốt
2	Lỗi chẵn lẻ (parity) bộ nhớ	Cắm lại RAM, hoặc thay thanh tốt
3	Lỗi đọc ghi bộ nhớ chính	Cắm lại RAM, hoặc thay thanh tốt
4	Bộ định thời trên mainboard không chạy	Lỗi nặng, liên hệ nơi bán máy
5	Lỗi CPU	Lỗi nặng, liên hệ nơi bán máy
6	Lỗi kiểm tra bộ điều khiển bàn phím	Lỗi nặng, liên hệ nơi bán máy
7	Lỗi ngoại lệ chung (general exception)	Lỗi nặng, liên hệ nơi bán máy
8	Lỗi bộ nhớ hiển thị	Cắm lại hoặc thay card màn hình rời. Nếu dùng đồ họa tích hợp, mainboard có thể hỏng
9	Lỗi checksum ROM BIOS	Lỗi nặng, liên hệ nơi bán máy
10	Lỗi đọc ghi thanh ghi tắt máy của CMOS	Lỗi nặng, liên hệ nơi bán máy
11	Bộ nhớ đệm (cache) hỏng	Lỗi nặng, liên hệ nơi bán máy

Tài liệu AMI lưu ý: với nhóm 4 đến 7 và 9 đến 11, trước khi kết luận mainboard hỏng, hãy tháo hết card cắm thêm, chỉ để lại card màn hình. Nếu vẫn bíp, mainboard có vấn đề nặng. Nếu hết bíp, một trong các card vừa tháo gây lỗi. Lắp lại từng card một cho đến khi lỗi quay lại để tìm ra card hỏng.

AMI BIOS UEFI (Aptio)

Mainboard đời mới dùng BIOS UEFI của AMI tên là Aptio. Tài liệu Aptio 4.x của AMI có bảng bíp ngắn hơn, chia theo giai đoạn khởi động:

Số tiếng bíp	Ý nghĩa theo tài liệu của hãng
1	Chưa lắp bộ nhớ (giai đoạn PEI). Ở giai đoạn sau (DXE), 1 bíp còn có nghĩa là nhập sai mật khẩu
2	Bắt đầu khôi phục BIOS (recovery)
3	Không tìm thấy phần khởi động DXE của firmware
4	Khôi phục BIOS thất bại, hoặc đánh thức từ chế độ ngủ S3 thất bại, hoặc thiếu một số thành phần kiến trúc của firmware
5	Không tìm thấy thiết bị xuất hình hoặc thiết bị nhập (bàn phím)
6	Cập nhật BIOS (flash) thất bại
7	Không có chức năng khởi động lại (reset)
8	Không đáp ứng được tài nguyên PCI của máy

Tài liệu ghi đây là mã của phần lõi chung, không gồm mã riêng của từng chipset hay từng mainboard. Vì vậy với bo đời mới, sách hướng dẫn và trang hỗ trợ của hãng mainboard mới là chuẩn.

Bíp trên mainboard ASUS

Trang hỗ trợ của ASUS hướng dẫn đọc tiếng bíp như sau (cần gắn loa buzzer vào bo, vị trí xem trong sách hướng dẫn):

Tiếng bíp	Ý nghĩa theo tài liệu của hãng	Việc nên làm
1 tiếng ngắn, đèn nguồn sáng nhưng màn đen	Máy khởi động bình thường	Kiểm tra màn hình có điện, cáp có cắm đúng
Không bíp, đèn nguồn sáng	Hãng không ghi ý nghĩa riêng	Kiểm tra CPU, RAM lắp đúng, chân tiếp xúc không bị oxy hóa
1 dài 2 ngắn	Phát hiện bất thường ở bộ nhớ (RAM)	Kiểm tra RAM lắp đúng theo sách hướng dẫn
1 dài 3 ngắn	Phát hiện bất thường ở card màn hình	Nếu card cần nguồn phụ, kiểm tra bộ nguồn đủ công suất
1 dài 4 ngắn	Lỗi quạt CPU, CPU quá nhiệt hoặc quá áp	Kiểm tra CPU và quạt CPU, vào BIOS nạp mặc định hoặc xóa CMOS

Với chân tiếp xúc bị oxy hóa, ASUS gợi ý lau phần bị oxy hóa bằng gôm (tẩy). Nếu vẫn không được thì dùng dung dịch vệ sinh tiếp điểm rồi lắp lại.

Award BIOS (mainboard đời cũ)

Sách hướng dẫn mainboard Gigabyte đời cũ dùng Award BIOS in bảng bíp sau, kèm ghi chú "chỉ để tham khảo":

Tiếng bíp	Ý nghĩa theo tài liệu của hãng
1 ngắn	Khởi động thành công
2 ngắn	Lỗi thiết lập CMOS
1 dài 1 ngắn	Lỗi bộ nhớ hoặc mainboard
1 dài 2 ngắn	Lỗi màn hình hoặc card màn hình
1 dài 3 ngắn	Lỗi bàn phím
1 dài 9 ngắn	Lỗi ROM BIOS
Bíp dài liên tục	Card màn hình cắm chưa đúng
Bíp ngắn liên tục	Lỗi nguồn

Với Phoenix BIOS, chúng tôi chưa tìm được bảng mã bíp do chính hãng công bố để đối chiếu, nên bài này không liệt kê. Nếu máy nhà bạn dùng Phoenix BIOS, hãy tra sách hướng dẫn của hãng máy hoặc hãng mainboard.

Đèn báo lỗi trên mainboard (CPU, DRAM, VGA, BOOT)

Bốn hãng đều dùng chung ý tưởng: khi bật máy, bo lần lượt kiểm tra CPU, RAM, card màn hình rồi ổ khởi động. Gặp lỗi ở đâu, đèn của bước đó sáng và đứng yên cho đến khi sửa xong.

Đèn	Ý nghĩa theo tài liệu của hãng	Kiểm tra trước tiên
CPU	Không nhận CPU hoặc CPU lỗi	Nguồn phụ 8 pin cho CPU, CPU lắp đúng, chân socket không cong, BIOS hỗ trợ CPU
DRAM	Không nhận RAM hoặc RAM lỗi	Thanh RAM cắm chặt, đúng khe theo sách hướng dẫn, thử từng thanh
VGA	Không nhận card màn hình hoặc card lỗi	Card cắm chặt, nguồn phụ của card, cáp màn hình cắm đúng cổng
BOOT	Không tìm thấy ổ khởi động hoặc ổ lỗi	Cáp SATA, ổ M.2 lắp chặt, có ốc giữ

Mỗi hãng có vài điểm riêng:

• ASUS (Q-LED): sách hướng dẫn ghi đèn chỉ cho biết nguyên nhân có khả năng nhất, là điểm bắt đầu để dò lỗi, nguyên nhân thật có thể khác. Trên bo ROG, đèn CPU màu đỏ, DRAM màu vàng, VGA màu trắng, BOOT màu vàng xanh.
• MSI (EZ Debug LED): CPU, DRAM, VGA, BOOT lần lượt báo không nhận hoặc lỗi CPU, RAM, card màn hình, thiết bị khởi động.
• Gigabyte (Status LED): đèn CPU, DRAM, VGA sáng nghĩa là linh kiện đó không chạy bình thường. Riêng đèn BOOT sáng nghĩa là máy chưa vào được hệ điều hành.
• ASRock (Post Status Checker): đèn đỏ báo CPU, bộ nhớ, VGA hay ổ lưu trữ có vấn đề, đèn tắt hết khi cả bốn bình thường. Sách hướng dẫn ghi rõ: đèn DRAM nhấp nháy trong lúc RAM đang "tập luyện" (memory training) là bình thường.

Lưu ý thêm: đèn BOOT sáng trên máy vừa lắp mới, chưa cài Windows, có thể chỉ do ổ chưa có hệ điều hành.

Đèn nguồn nháy trên bo ASUS (Q-LED Core)

Một số bo ASUS không có 4 đèn riêng mà báo lỗi qua cách nháy của đèn nguồn. Theo tài liệu của hãng:

Cách nháy	Chu kỳ	Ý nghĩa
Nháy nhanh	4 lần mỗi giây (chu kỳ 0,25 giây)	Bo Intel: không nhận RAM. Bo AMD: không nhận CPU
Nháy chậm	1 lần mỗi 2 giây	Không nhận card màn hình
Nháy rất chậm	Sáng 4 giây, tắt 4 giây	Không tìm thấy ổ khởi động
Sáng đứng		Khởi động bình thường

ASUS cũng ghi một nguyên nhân của nháy nhanh trên bo Intel là ép xung (overclock) thủ công thất bại. Tính năng này bật tắt trong BIOS ở mục Advanced, Onboard Devices Configuration, Q-LED Core.

Mã Q-Code, Debug Code 2 chữ số

Mã 2 chữ số là mã hệ 16 (dùng số 0 đến 9 và chữ A đến F), do BIOS AMI xuất ra trong quá trình kiểm tra khởi động (POST). Sách hướng dẫn của ASUS, MSI, Gigabyte, ASRock đều in bảng gần giống nhau vì cùng dùng bộ mã của AMI. Bảng chia thành hai loại:

• Mã tiến trình: cho biết máy đang làm bước nào. Lúc khởi động, mã nhảy liên tục là bình thường. Nếu máy dừng hẳn ở một mã, bước đó là chỗ cần kiểm tra.
• Mã lỗi: báo một lỗi cụ thể, ví dụ 55 (chưa lắp RAM) hay D6 (không có thiết bị xuất hình).

Thứ tự các giai đoạn theo tài liệu MSI: SEC (khởi tạo cấp thấp), PEI (khởi tạo bộ nhớ), DXE (khởi tạo phần cứng chính), BDS (chọn thiết bị khởi động, vào BIOS). Bo dùng chip AMD cũng in cùng bảng mã chung này trong sách hướng dẫn của ASUS và MSI.

Bảng Q-Code hay gặp

Mã	Giai đoạn	Ý nghĩa theo tài liệu của hãng	Gợi ý nên kiểm tra (suy từ mô tả)
00		ASUS ghi "không dùng". Trên bo MSI, sau khi đã vào hệ điều hành, màn LED hiện nhiệt độ CPU từ 00 đến 99	Xem ghi chú
0D	SEC	Dành riêng cho mã lỗi SEC sau này của AMI	Chưa có mô tả cụ thể
0E, 0F	SEC	Không tìm thấy microcode, hoặc không nạp được microcode	CPU, phiên bản BIOS
10	PEI	Bắt đầu lõi PEI
11 đến 14	PEI	Bắt đầu khởi tạo CPU trước bộ nhớ	CPU
15 đến 18	PEI	Bắt đầu khởi tạo System Agent trước bộ nhớ
19 đến 1C	PEI	Bắt đầu khởi tạo chipset (PCH) trước bộ nhớ	Chipset trên mainboard
2B đến 2F	PEI	Khởi tạo bộ nhớ (đọc thông tin SPD, dò RAM, nạp thông số, cấu hình)	RAM
31	PEI	Đã cài xong bộ nhớ
32 đến 36	PEI	Khởi tạo CPU sau bộ nhớ	CPU
4F	PEI	Bắt đầu DXE IPL (chuyển sang giai đoạn DXE)
50	PEI, lỗi	Lỗi khởi tạo bộ nhớ: sai loại RAM hoặc tốc độ không tương thích	RAM
51	PEI, lỗi	Đọc SPD của RAM thất bại	RAM
52	PEI, lỗi	Dung lượng RAM không hợp lệ hoặc các thanh không khớp nhau	RAM
53	PEI, lỗi	Không có bộ nhớ dùng được	RAM
54	PEI, lỗi	Lỗi khởi tạo bộ nhớ không xác định	RAM
55	PEI, lỗi	Chưa lắp bộ nhớ	RAM
56	PEI, lỗi	Loại CPU hoặc tốc độ CPU không hợp lệ	CPU, BIOS
57	PEI, lỗi	CPU không khớp	CPU
58	PEI, lỗi	CPU tự kiểm tra thất bại hoặc có thể lỗi cache CPU	CPU
59	PEI, lỗi	Không tìm thấy microcode CPU hoặc cập nhật microcode thất bại	CPU, BIOS
5A	PEI, lỗi	Lỗi bên trong CPU	CPU
60	DXE	Bắt đầu lõi DXE
7A đến 7F	DXE	Dành riêng cho mã DXE sau này của AMI	Chưa có mô tả cụ thể
92 đến 96	BDS	Khởi tạo, dò và cấp tài nguyên cho bus PCI (khe card)	Card cắm thêm
97	BDS	Kết nối thiết bị xuất hình (Gigabyte ghi ví dụ: màn hình sáng lên)	VGA, màn hình
98	BDS	Kết nối thiết bị nhập (bàn phím, chuột)	Bàn phím, chuột
99	BDS	Khởi tạo Super IO	Mainboard
9A đến 9D	BDS	Khởi tạo, reset, dò và bật thiết bị USB	Thiết bị USB
A0	BDS	Bắt đầu khởi tạo IDE (ổ cứng)	Ổ cứng, ổ SSD
A2	BDS	Dò ổ IDE	Ổ cứng, ổ SSD
A8	BDS	Kiểm tra mật khẩu BIOS
A9	BDS	Bắt đầu vào BIOS Setup	Thường là đang ở màn hình BIOS
AB	BDS	BIOS Setup chờ người dùng thao tác
AD	BDS	Sẵn sàng khởi động hệ điều hành	Ổ khởi động
B2	BDS	Khởi tạo Option ROM kiểu cũ (Legacy)	Card cắm thêm
D0	DXE, lỗi	Lỗi khởi tạo CPU	CPU
D1, D2	DXE, lỗi	Lỗi khởi tạo System Agent, lỗi khởi tạo PCH	CPU, chipset
D4	DXE, lỗi	Lỗi cấp tài nguyên PCI, hết tài nguyên	Card cắm thêm
D6	DXE, lỗi	Không tìm thấy thiết bị xuất hình	VGA, màn hình, cáp
D7	DXE, lỗi	Không tìm thấy thiết bị nhập	Bàn phím, chuột
D9, DA	DXE, lỗi	Không nạp được, hoặc không chạy được mục khởi động (Boot Option)	Ổ khởi động, hệ điều hành
DB	DXE, lỗi	Cập nhật BIOS thất bại	BIOS
F0 đến F4	Recovery	Đang khôi phục BIOS: kích hoạt tự động hoặc do người dùng, tìm thấy và nạp bản firmware khôi phục	BIOS
F8 đến FA	Recovery, lỗi	Khôi phục BIOS lỗi: không có chức năng khôi phục, không tìm thấy hoặc file khôi phục không hợp lệ	BIOS

Mã hiện sau khi đã vào Windows

Sau khi vào hệ điều hành, màn LED chuyển sang bảng mã trạng thái nguồn ACPI. Theo tài liệu của hãng:

Mã	Ý nghĩa
AA	Hệ thống đã chuyển sang chế độ ACPI, bộ điều khiển ngắt ở chế độ APIC
AC	Hệ thống đã chuyển sang chế độ ACPI, bộ điều khiển ngắt ở chế độ PIC
03, 04, 05	Đang vào trạng thái ngủ S3, S4, hoặc tắt máy S5
30	Đang thức dậy từ trạng thái ngủ S3
40	Đang thức dậy từ trạng thái S4 (ngủ đông)

Như vậy, máy đã vào Windows mà màn LED hiện AA hay 40 là trạng thái, không phải lỗi. Trên bo MSI, hãng ghi sau khi vào hẳn hệ điều hành, màn LED hiện nhiệt độ CPU từ 00 đến 99. Nên con số như 45 hay 60 lúc đang dùng máy trên bo MSI là nhiệt độ, không phải mã lỗi.

Ghi chú về mã 00

Bảng Q-Code trong sách hướng dẫn ASUS ghi 00 là "không dùng", tức bảng không gán 00 cho bước kiểm tra nào. Nếu máy vừa bật đã đứng yên ở 00 và không chạy tiếp, hãy làm theo các bước ở mục "Quạt quay nhưng màn hình đen" bên dưới.

Thợ dò lỗi thế nào với các tình huống hay gặp

Phần này tóm tắt các bước dò lỗi trong trang hỗ trợ và sách hướng dẫn của các hãng mainboard, để bạn hiểu thợ sẽ làm gì và vì sao. Mọi thao tác tháo lắp đều phải tắt máy và rút dây điện trước.

Quạt quay nhưng màn hình đen

Trang hỗ trợ của ASUS đưa ra thứ tự kiểm tra khi bấm nút nguồn mà màn hình không lên:

1. Nguồn điện: ổ cắm, dây nguồn, ổ chia có công tắc đã bật. Công tắc phía sau bộ nguồn (PSU) đã bật. Bo có cả chân 24 pin và chân 8 pin, 4 pin cho CPU thì hãng khuyên cắm đủ tất cả. Sau cùng mới thử bằng một bộ nguồn chắc chắn còn tốt.
2. CPU: CPU có trong danh sách hỗ trợ của mainboard không, BIOS có đạt phiên bản yêu cầu không. Lắp lại CPU, xem chân CPU và socket có bẩn, có cong gãy.
3. RAM: cắm lại cho chặt. Có nhiều thanh thì thử từng thanh một. Dùng RAM trong danh sách tương thích (QVL) và cắm đúng khe hãng khuyên.
4. Card màn hình: xác định đang cắm cáp màn hình vào cổng trên mainboard (đồ họa tích hợp) hay cổng trên card rời. Dùng cổng mainboard thì CPU phải có nhân đồ họa. Dùng card rời thì card phải cắm đủ nguồn phụ.
5. Màn hình: màn có điện, chọn đúng cổng vào (HDMI, DP), thử cáp khác, thử màn trên máy khác.
6. Cấu hình tối thiểu: chỉ để CPU, quạt CPU, một thanh RAM, bộ nguồn và card màn hình. Rút hết USB, ổ cứng, card cắm thêm, dây mạng, dây loa. Máy lên được thì lắp lại từng món để tìm món gây lỗi.
7. Xóa CMOS (xem cách làm bên dưới).
8. Xem đèn Q-LED và tiếng bíp để biết nhóm linh kiện đang lỗi.

Sách hướng dẫn Gigabyte có lưu đồ tương tự, thêm hai bước đáng chú ý: kiểm tra mainboard có bị chạm chập với vỏ máy hay vật kim loại không, và quạt CPU có quay khi bật máy không. Quạt CPU không quay thì theo hãng, lỗi có thể nằm ở bộ nguồn, CPU hoặc socket CPU. Quạt quay mà không có hình thì có thể do card màn hình, khe cắm card hoặc màn hình.

Không nhận RAM (đèn DRAM, mã 50 đến 55)

Dấu hiệu: đèn DRAM sáng, Q-Code đứng ở 50 đến 55, bíp 1 dài 2 ngắn trên bo ASUS, bíp 1 dài 1 ngắn trên Award BIOS, 1 đến 3 bíp trên AMIBIOS8, hoặc đèn nguồn nháy nhanh trên bo ASUS chip Intel.

Thứ tự kiểm tra theo tài liệu của ASUS:

1. Thanh RAM đã ấn chặt hết cỡ, hai lẫy khóa đã sập.
2. Chân RAM và khe RAM có bẩn không. Bẩn thì vệ sinh rồi thử lại.
3. RAM có trong danh sách tương thích (QVL) của mainboard không.
4. Cắm đúng khe theo cấu hình hãng khuyên trong sách hướng dẫn.
5. Nhiều thanh thì khởi động với 1 thanh, rồi thêm dần từng thanh.
6. Vẫn lỗi thì thay RAM. ASUS ghi thêm bước cuối: lắp lại hoặc thay CPU.

Nếu vừa chỉnh tốc độ RAM hay ép xung (XMP, EXPO) rồi mới lỗi, xóa CMOS để về thiết lập mặc định. Trên bo ASRock, đèn DRAM nhấp nháy một lúc khi RAM đang tập luyện là bình thường, hãy chờ.

Không lên hình (đèn VGA, mã D6)

Dấu hiệu: đèn VGA sáng, Q-Code D6, bíp 1 dài 3 ngắn trên ASUS, 8 bíp trên AMIBIOS8, 1 dài 2 ngắn hoặc bíp dài liên tục trên Award BIOS, 5 bíp trên Aptio, đèn nguồn nháy chậm trên ASUS Q-LED Core.

Thứ tự kiểm tra theo tài liệu của ASUS:

1. Dùng card rời: cắm lại card, vệ sinh chân card và khe PCIe, kiểm tra dây nguồn phụ của card. Vẫn lỗi thì thử card khác.
2. Dùng đồ họa tích hợp: kiểm tra CPU có nhân đồ họa. Lắp lại CPU hoặc thử CPU khác.
3. Cáp màn hình cắm đúng cổng: máy có card rời thì cắm vào cổng trên card, dùng đồ họa tích hợp thì cắm vào cổng trên mainboard.

ASUS lưu ý: khi card cần nguồn phụ, bộ nguồn phải đủ công suất.

Lỗi CPU (đèn CPU, mã 56 đến 5A, D0)

Dấu hiệu: đèn CPU sáng, Q-Code 56 đến 5A hoặc D0, bíp 1 dài 4 ngắn trên ASUS (lỗi quạt CPU, quá nhiệt, quá áp), 5 bíp trên AMIBIOS8, đèn nguồn nháy nhanh trên bo ASUS chip AMD.

Thứ tự kiểm tra theo tài liệu của ASUS:

1. Dây nguồn phụ cho CPU (8 pin, 4 pin) cắm đủ và chặt.
2. CPU có trong danh sách hỗ trợ không, BIOS có đạt phiên bản hãng yêu cầu cho CPU đó không. Nếu bo có tính năng USB BIOS FlashBack, ASUS hướng dẫn dùng nó để cập nhật BIOS.
3. Lắp lại CPU, vệ sinh chân CPU và socket.
4. Kiểm tra chân CPU hoặc chân socket có cong gãy. Có thì thử CPU khác.
5. Vẫn lỗi thì thay CPU.

Với bíp 1 dài 4 ngắn, ASUS khuyên kiểm tra CPU và quạt CPU lắp đúng, rồi vào BIOS nạp thiết lập mặc định hoặc xóa CMOS.

Không tìm thấy ổ khởi động (đèn BOOT, mã A0, A2, D9, DA)

Dấu hiệu: đèn BOOT sáng, Q-Code đứng ở A0, A2, hoặc báo D9, DA, đèn nguồn nháy rất chậm trên ASUS Q-LED Core.

Thứ tự kiểm tra theo tài liệu của ASUS:

1. Cắm lại cáp SATA ở cả đầu mainboard và đầu ổ cứng.
2. Ổ M.2 thì lắp lại, kiểm tra ốc giữ đã vặn chặt.
3. Vệ sinh chân vàng của ổ M.2 và khe M.2.
4. Thử cáp SATA khác, cổng SATA khác hoặc ổ khác.

ASUS cũng ghi một nguyên nhân là hệ điều hành trên ổ có vấn đề nên không nhận được ổ khởi động. Lúc này phần cứng có thể vẫn tốt, chỉ cần sửa hoặc cài lại hệ điều hành.

Xóa CMOS đúng cách

Xóa CMOS đưa BIOS về mặc định, xóa cả ngày giờ, mật khẩu BIOS và các thiết lập. Hãng khuyên làm khi máy không lên sau khi chỉnh BIOS, ép xung CPU hay RAM. Có ba cách, tùy bo:

Cách	Theo tài liệu của hãng
Nút Clear CMOS (trên bo hoặc cụm cổng sau)	Tắt máy, rút dây điện, giữ nút khoảng 5 đến 10 giây (ASUS, MSI)
Chân cắm CLRTC, JBAT1, CLR_CMOS, CLRMOS1	Tắt máy, rút dây điện, nối tắt 2 chân: ASUS và MSI khoảng 5 đến 10 giây, ASRock 3 giây bằng nắp jumper, Gigabyte vài giây bằng vật kim loại. Nhớ tháo nắp jumper ra sau khi xong
Tháo pin CMOS	Tắt máy, rút dây điện, tháo pin. Gigabyte hướng dẫn chờ 1 phút rồi lắp lại

Bật lại máy, BIOS báo thiết lập đã bị đặt lại. Vào BIOS, chọn Load Optimized Defaults rồi lưu. Gigabyte nhắc không bấm nút Clear CMOS khi máy đang chạy vì máy có thể tắt đột ngột, mất dữ liệu hoặc hỏng. ASRock lưu ý nút Clear CMOS chỉ hoạt động khi đã tắt máy và rút nguồn, và nếu vừa cập nhật BIOS xong thì phải khởi động máy một lần rồi tắt đi mới xóa CMOS.

Chủ nhà tự kiểm tra an toàn

Những việc sau giúp loại trừ nguyên nhân đơn giản trước khi gọi thợ:

1. Ghi lại tín hiệu: đếm số tiếng bíp, chụp ảnh đèn nào sáng, mã LED đang đứng ở số nào. Ghi lại model mainboard (in trên bo hoặc hộp).
2. Kiểm tra điện: ổ cắm, dây nguồn, công tắc sau bộ nguồn, công tắc ổ chia.
3. Kiểm tra màn hình: màn có điện, chọn đúng cổng vào, cáp cắm vào đúng card rời nếu máy có card rời.
4. Rút hết thiết bị USB không cần thiết rồi bật lại.
5. Nhớ lại thay đổi gần nhất: vừa lắp thêm RAM, đổi CPU, cập nhật BIOS, hay chỉnh ép xung. Đây là manh mối quan trọng cho thợ.

Nếu bạn quen tháo lắp, có thể cắm lại RAM và card màn hình. Nếu không, hãy dừng ở bước 5 và gọi thợ.

Cảnh báo an toàn: theo sách hướng dẫn của các hãng mainboard, luôn tắt bộ nguồn và rút dây điện khỏi ổ cắm trước khi chạm vào bất kỳ linh kiện nào. Linh kiện máy tính dễ hỏng vì tĩnh điện: hãy đeo vòng chống tĩnh điện, hoặc chạm tay vào vật kim loại đã nối đất (ví dụ vỏ bộ nguồn) trước khi cầm linh kiện, giữ linh kiện ở mép, không chạm vào chip và chân tiếp xúc. Không đặt mainboard trên thảm. Không để ốc vít, vật kim loại rơi trên bo. Sách hướng dẫn ASUS ghi rõ: bộ nguồn hỏng thì không tự sửa, hãy liên hệ thợ có chuyên môn hoặc nơi bán. Tuyệt đối không mở vỏ bộ nguồn (PSU). Không bật máy khi đang lắp dở, vì theo MSI và Gigabyte việc này có thể làm hỏng linh kiện và gây nguy hiểm cho người dùng. Máy bị đổ nước, bị ẩm hay bị rơi thì đưa thợ kiểm tra, không cố bật.

Khi nào nên gọi thợ?

Hãy gọi thợ khi:

• Đèn CPU sáng hoặc mã 56 đến 5A, D0 mà máy không vừa thay CPU hay đổi BIOS.
• Đã cắm lại RAM, thử từng thanh mà đèn DRAM vẫn sáng.
• Máy đứng ở 00 hoặc không có tín hiệu gì, quạt CPU không quay.
• Máy vừa lắp CPU đời mới, cần cập nhật BIOS mà bạn không có CPU cũ để vào BIOS.
• Bíp ngắn liên tục (lỗi nguồn trên Award BIOS), bộ nguồn có mùi khét, tiếng nổ, máy tự tắt khi vừa bật.
• Chân CPU hoặc chân socket bị cong.
• Máy bị đổ nước, bị rơi, hoặc mainboard có vết cháy, tụ phồng.

Câu hỏi thường gặp

Máy tính bàn bật lên quạt quay nhưng màn hình đen, không bíp là sao?

Có thể máy không gắn loa bíp, nên không nghe được mã. Hãy nhìn 4 đèn CPU, DRAM, VGA, BOOT trên mainboard. Nếu bo không có đèn, kiểm tra theo thứ tự hãng khuyên: nguồn điện, dây nguồn CPU, CPU, RAM, card màn hình, màn hình, rồi thử cấu hình tối thiểu và xóa CMOS. ASUS ghi trường hợp đèn nguồn sáng mà không bíp thì kiểm tra CPU và RAM đã lắp đúng, chân tiếp xúc có bị oxy hóa.

Đèn DRAM trên mainboard sáng đỏ phải làm gì?

Tắt máy, rút điện, cắm lại RAM cho chặt, vệ sinh chân RAM. Thử từng thanh một, cắm đúng khe theo sách hướng dẫn. Nếu vừa bật XMP hoặc EXPO thì xóa CMOS. Trên bo ASRock, đèn DRAM nhấp nháy lúc RAM đang tập luyện là bình thường. Vẫn sáng mãi thì thay RAM, cuối cùng mới xét đến CPU.

Q-Code 55 nghĩa là gì?

Theo bảng mã của hãng, 55 là chưa lắp bộ nhớ, tức bo không thấy thanh RAM nào. Thường do RAM cắm chưa chặt, cắm sai khe, chân bẩn hoặc RAM hỏng. Mã 50 đến 54 gần đó là lỗi khởi tạo RAM: sai loại, tốc độ không tương thích, đọc SPD lỗi, các thanh không khớp nhau.

Máy vào Windows rồi mà màn LED vẫn hiện AA, có phải lỗi không?

Không. Theo tài liệu của hãng, AA nghĩa là hệ thống đã chuyển sang chế độ ACPI sau khi vào hệ điều hành. Mã 40 là máy vừa thức dậy từ ngủ đông. Trên bo MSI, sau khi vào hệ điều hành, màn LED hiện nhiệt độ CPU. Còn A9 là máy đang ở màn hình BIOS Setup.

Mã D6 là lỗi gì?

D6 là không tìm thấy thiết bị xuất hình. Kiểm tra card màn hình đã cắm chặt, đủ nguồn phụ, cáp màn hình cắm đúng cổng trên card rời. Nếu dùng đồ họa tích hợp, CPU phải có nhân đồ họa. Vẫn lỗi thì thử card khác.

Mainboard kêu 1 tiếng bíp ngắn có sao không?

Trên cả bo ASUS lẫn Award BIOS, 1 tiếng bíp ngắn là khởi động bình thường. Nếu nghe 1 bíp ngắn mà màn vẫn đen, hãy kiểm tra màn hình, cáp và cổng đang cắm.

Bảng mã ở bài này có đúng với mainboard nhà tôi không?

Phần lớn đúng vì các hãng cùng dùng bộ mã của AMI, nhưng mỗi đời bo có thể khác một chút. Ví dụ Gigabyte ghi 50 đến 55 chung là lỗi khởi tạo bộ nhớ, còn MSI tách từng mã. Hãy tin sách hướng dẫn đúng model mainboard nhà bạn. Sách thường có ở trang hỗ trợ của hãng, mục Manual.

Tự xóa CMOS có làm mất dữ liệu trong ổ cứng không?

Không. Theo ASUS, xóa CMOS là xóa bộ nhớ CMOS trên mainboard, nơi chứa ngày giờ, mật khẩu BIOS và thiết lập BIOS. Dữ liệu trong ổ cứng không nằm ở đó. Nhưng phải tắt máy và rút điện trước khi bấm nút hoặc nối chân. Sau đó vào BIOS chỉnh lại ngày giờ, chọn Load Optimized Defaults rồi lưu.

Đặt thợ sửa máy tính trên Thuê Thợ 365

Khi đã ghi lại tiếng bíp, đèn báo hoặc mã LED và model mainboard, thợ sẽ đoán được nhóm linh kiện lỗi trước khi đến. Bạn có thể đặt thợ sửa máy tính gần nhà, hoặc đăng việc nhận báo giá để nhiều thợ xem mô tả và báo giá trước. Ghi rõ máy kêu bao nhiêu tiếng bíp, đèn nào sáng, mã đang đứng ở số nào, và kèm ảnh mainboard để thợ chuẩn bị đúng linh kiện thay thử.