Gioăng tủ lạnh bị hở, cửa không kín: nguyên nhân và cách sửa đúng theo hãng

Gioăng tủ lạnh bị hở thường do bẩn dính, gioăng bị vênh hoặc tuột khỏi rãnh, tủ kê nghiêng về phía trước, hay đồ ăn trong tủ chắn cửa. Những lỗi này bạn tự sửa được: lau gioăng, làm ấm cho gioăng trở lại dáng, ấn gioăng vào rãnh, chỉnh chân tủ để tủ hơi ngả ra sau. Chỉ khi gioăng đã rách, chai cứng không phục hồi, hoặc bản lề xệ, mới cần thay gioăng đúng mã hay gọi thợ.

Bài này gộp hướng dẫn của Panasonic, Hitachi, Sharp (Nhật Bản, gọi gioăng là パッキン), Samsung, LG (Hàn Quốc, gọi là 고무 패킹 hay 가스켓) và Haier, Hisense (Trung Quốc, gọi là 门封条). Nếu tủ còn kém lạnh, đóng tuyết hay chảy nước vì nguyên nhân khác, xem bài cẩm nang tủ lạnh không lạnh, đóng tuyết, chảy nước.

Dấu hiệu gioăng tủ lạnh bị hở

• Cửa đóng xong vẫn hé, hoặc tủ kêu chuông báo cửa mở dù bạn đã đóng.
• Mép cửa, viền gioăng đọng sương, nhỏ nước. Hitachi giải thích gioăng có khe hở thì không khí bên ngoài lọt vào ngăn mát, gây đọng sương.
• Trong tủ đọng sương hoặc bám tuyết nhiều bất thường, có khi nước tràn ra sàn. Sharp đưa cả hai triệu chứng này vào bảng tự kiểm tra, kèm câu hỏi "gioăng cửa có bị hỏng không".
• Tủ kém lạnh, máy nén chạy lâu, tiền điện tăng. Samsung Hàn Quốc ghi cửa hé hoặc gioăng bị bong làm hơi lạnh yếu đi. Cách kiểm tra tủ tốn điện có ở bài tủ lạnh tốn điện, cách dùng tiết kiệm điện.
• Ngăn đá mềm đồ, bám tuyết ở mép cửa: xem thêm bài tủ lạnh ngăn đá không đông, ngăn mát vẫn lạnh.

Cách thử gioăng tủ lạnh bằng tờ giấy

Samsung Hàn Quốc và Hitachi Nhật Bản đều hướng dẫn phép thử này.

1. Kẹp một tờ giấy A4 (Samsung) hoặc một tấm danh thiếp, thẻ (Hitachi) giữa gioăng và thân tủ.
2. Đóng cửa, rồi từ từ kéo tờ giấy ra.
3. Phải hơi dùng lực mới rút ra được: chỗ đó kín. Giấy tuột ra dễ hoặc tự rơi xuống: chỗ đó hở.
4. Làm lần lượt nhiều điểm dọc bốn cạnh, nhất là cạnh dưới, các góc và phía bản lề.

Hitachi ghi nếu kẹp danh thiếp mà nó rơi xuống thì nhiều khả năng có khe hở, hãng khuyên thay gioăng sớm. Ban đêm, bạn cũng có thể nhìn khe cửa xem có ánh đèn trong tủ lọt ra không. Sách hướng dẫn một dòng tủ Hitachi có ghi chú: trong tối, khi chức năng quang xúc tác đang chạy, ánh đèn LED có thể xuyên qua gioăng mà vẫn là bình thường, nên đừng chỉ dựa vào cách nhìn đèn.

Vì sao gioăng tủ lạnh bị hở, cửa không kín?

Đồ trong tủ chắn cửa. Đây là lỗi hay gặp nhất mà nhiều người bỏ qua. Samsung, LG và Panasonic đều xếp nó lên đầu: hộp, chai thò ra khỏi mép kệ, khay hay hộc kéo lắp chưa vào hết, túi ni lông kẹt ở khe cửa. Panasonic nhắc thêm đồ dùng gắn vào kệ cửa cũng có thể đẩy cửa ra; ngăn đá, ngăn rau thì không chất đồ cao quá vạch trên hộp.

Gioăng bẩn, dính. LG Hàn Quốc ghi gioăng dính lớp bẩn nhờn khó thấy bằng mắt cũng làm cửa đóng không kín. Sharp ghi gioăng rất dễ bẩn, nhất là cạnh dưới, để bẩn lâu thì gioăng nhanh hỏng và hở hơi lạnh.

Gioăng vênh, bong, tuột rãnh. Samsung và LG ghi gioăng có đoạn bị bong lên hoặc tuột khỏi rãnh trên cánh cửa thì không ép sát được thân tủ.

Tủ kê nghiêng về phía trước. Panasonic Nhật Bản ghi tủ đứng hơi chúi về trước thì cửa dễ tự mở ra, đóng vào hay bị hé. Samsung ghi tương tự.

Bản lề xệ, cửa lệch. Hitachi ghi sàn mềm, sức nặng đồ trong tủ làm chân tủ lún xuống, cửa bị lệch. Samsung Hàn Quốc ghi (với tủ kim chi dạng đứng) cửa có thể xệ nhẹ do sức nặng đồ bên trong; nếu khe cửa không lọt gió và đóng mở bình thường thì vẫn dùng được.

Lực nam châm, lò xo yếu. Gioăng tủ lạnh có nam châm bên trong để hút vào thân tủ. Samsung ghi khi cửa vẫn dễ bật ra, gioăng hay bản lề có thể đã yếu lực hút, cần kỹ sư kiểm tra, thay linh kiện. Panasonic ghi thêm trường hợp cánh cửa bị biến dạng hoặc lò xo tự đóng (chốt) hoạt động kém. Sách hướng dẫn tiếng Trung của một dòng tủ đăng trên trang Hisense cũng liệt kê lò xo bản lề hỏng là nguyên nhân cửa đóng không kín.

Gioăng già, rách. Gioăng cao su dùng nhiều năm sẽ chai cứng, nứt ở góc, rách chỗ hay bị kéo. Hitachi, Sharp, Samsung, LG đều ghi trường hợp này phải thay.

Gioăng tủ lạnh bị hở: bạn tự sửa thế nào?

1. Dọn đồ chắn cửa

Đẩy hộp, chai vào trong mép kệ, lắp lại khay và hộc kéo cho khớp. Panasonic lưu ý với hộc kéo ngăn đá, ngăn rau: kiểm tra phía sau hộc có đồ hay túi rơi kẹt không, và hộp lắp đúng chiều; có mẫu in chữ "FRONT" ở đáy hộp. Samsung nhắc tủ cửa kiểu Pháp có một thanh chặn hơi lạnh ở mép cánh trái; thanh này bị lật ngược cũng làm cửa không đóng được.

2. Lau sạch gioăng

• Samsung: khăn mềm nhúng nước ấm, chấm chút nước rửa chén trung tính, lau nhẹ, rồi lau thật khô.
• Panasonic: lau bằng nước; bẩn không đi thì dùng nước rửa chén trung tính pha loãng, sau đó lau lại nước sạch và lau khô.
• LG hướng dẫn kỹ hơn: làm khăn ấm bằng cách nhúng nước rồi quay lò vi sóng, hoặc nhúng nước nóng, lau dọc cả bốn cạnh gioăng, hâm lại khăn và lau 2 đến 3 lần. LG ghi khăn đủ nóng tới mức phải đeo găng cao su; vắt và cầm khăn cẩn thận để không bỏng tay. Hãng giải thích hơi nóng vừa làm mềm vết bẩn dính vừa giúp gioăng lấy lại độ đàn hồi, nên khăn ấm tốt hơn khăn ướt.

Lật từng nếp gioăng để lau cả bên trong, nhất là cạnh dưới. Không dùng bàn chải cứng, búi cọ, bột chà, xăng, dung môi, nước sôi hay axit, kiềm để lau tủ; Haier Trung Quốc ghi các thứ này ăn mòn lớp phủ và lòng tủ.

3. Ấn gioăng tuột vào rãnh

Đoạn nào bị bong hoặc xệ xuống, dùng ngón tay ấn dọc theo rãnh trên cánh cửa cho gioăng vào hết (LG, Samsung, Panasonic).

4. Làm ấm cho gioăng vênh trở lại dáng

Đây là cách các hãng hướng dẫn cho gioăng bị vênh, không phải cho gioăng đã rách.

• Khăn ấm: Panasonic Nhật Bản: dùng khăn mềm nhúng nước ấm áp vào chỗ vênh, gioăng có thể trở lại dáng; xong lau khô và theo dõi. Samsung Hàn Quốc: áp khăn nhúng nước ấm vào chỗ đó 5 đến 10 phút.
• Máy sấy tóc: Samsung ghi có thể thay khăn bằng gió ấm của máy sấy tóc. Cả Samsung và LG đều lưu ý: không để khăn quá nóng hoặc gió nóng ở quá gần quá lâu, gioăng sẽ hỏng. LG ghi cụ thể giữ máy sấy cách gioăng một gang tay (khoảng 15 đến 20 cm) trở lên, để gần quá cao su có thể chảy hoặc biến dạng.
• Để gioăng bám lại: LG khuyên sau khi lau và sấy khô, đóng cửa và không mở ít nhất 2 giờ để gioăng ép sát vào thân tủ.

Panasonic và Hitachi Nhật Bản không nhắc đến máy sấy tóc trong các trang chúng tôi đọc; hai hãng chỉ hướng dẫn dùng nước ấm và khăn mềm. Nếu không chắc, dùng khăn ấm trước.

Làm xong mà thử giấy vẫn hở, Panasonic ghi cần kiểm tra, sửa chữa.

5. Chỉnh chân tủ để cửa tự đóng

Panasonic, Samsung và LG cùng một hướng: tủ cân bằng trái phải, còn trước sau thì phía trước hơi cao hơn phía sau, để tủ hơi ngả ra sau và cửa có lực tự đóng.

• Panasonic: tăng chiều cao chân chỉnh phía trước để tủ nghiêng ra sau, cửa dễ đóng hơn.
• Samsung: với tủ hai cánh, dùng tua vít dẹt vặn chân chỉnh ở dưới cửa. Hãng lưu ý không nâng phía trước cao quá, vì cửa sẽ nặng khi mở.
• Hitachi: tủ bị nghiêng thì có thể lót tấm ván chắc dày từ 1 cm trở lên dưới tủ.

Cách vặn chân khác nhau theo mẫu, đọc sách hướng dẫn trước. Samsung ghi việc chỉnh cân bằng có thể khó tự làm vì tủ nặng; khi đó nên gọi thợ.

Bản lề xệ, hai cánh cửa lệch nhau

Với tủ hai cánh hay nhiều cửa, cánh này thấp hơn cánh kia có thể làm hở gioăng ở mép giữa. Hai hãng Hàn Quốc hướng dẫn:

• LG: dùng cờ lê đi kèm tủ, nới đai ốc chống xoay dưới cánh cao hơn, vặn chốt bản lề chỉnh chiều cao cho hai cánh bằng nhau, rồi siết đai ốc lại. Một số mẫu chỉnh được cánh trái tối đa 2 mm; cánh phải hạ hết cỡ vẫn lệch thì gắn thêm kẹp chỉnh, mỗi kẹp nâng 1 mm, tối đa 2 kẹp. Mẫu không có vít chỉnh thì vặn chân tủ.
• Samsung: chỉnh bằng đai ốc dưới cánh ngăn mát với cờ lê 19 mm (mua riêng); nâng quá cao thì cửa có thể chạm nắp bản lề phía trên.

Hitachi ghi cửa hơi lệch nhau không ảnh hưởng hiệu năng, chỉ cần chỉnh nếu bạn thấy khó chịu. Bản lề đã cong, rơ, nứt hoặc cánh cửa xệ hẳn thì không tự chỉnh nữa, gọi thợ.

Những hiện tượng bình thường, không phải gioăng hở

• Đóng cửa này thì cửa kia bật hé ra một chút: Hitachi giải thích các ngăn thông với nhau qua đường gió lạnh, nên lực gió khi đóng một cửa đẩy cửa khác hé ra trong chốc lát.
• Vừa đóng xong mở lại thấy nặng: không khí ấm vào tủ bị làm lạnh nhanh nên áp suất bên trong tạm thời thấp hơn (Hitachi). Sách hướng dẫn trên trang Hisense ghi đợi 5 đến 30 giây rồi mở lại. Đây là dấu hiệu gioăng đang kín.
• Chút sương ở thanh ngang giữa hai cửa: Haier Trung Quốc ghi tủ lạnh, tủ đông nào cũng có một ít hơi lạnh thoát qua gioăng; bình thường nó tan ngay ra không khí, nhưng ở tủ đông lớn có khe giữa hai cửa hẹp, không khí lưu thông kém nên có thể đọng sương nhẹ, lau đi là được. Hitachi ghi trời mưa, độ ẩm cao thì bên ngoài tủ cũng có thể đọng sương.

Thay gioăng tủ lạnh: khi nào và mua ở đâu?

Thay khi gioăng rách, nứt, chai cứng, biến dạng mà làm ấm không phục hồi, hoặc thử giấy vẫn hở dù đã lau, chỉnh chân, chỉnh cửa.

• Mua đúng mã theo model tủ. LG Hàn Quốc ghi gioăng phải hỏi tổng đài, xác nhận model và mã linh kiện rồi mới mua ở trung tâm bảo hành, không bán qua kênh mua online linh kiện tiêu hao. Hitachi và Sharp Nhật Bản ghi hỏi cửa hàng nơi mua hoặc trung tâm sửa chữa. Ở Việt Nam, bạn đọc model trên nhãn dán bên trong ngăn mát hoặc mặt sau tủ, rồi hỏi trung tâm bảo hành của hãng.
• Gioăng "đa năng" cắt theo kích thước có bán ngoài thị trường. Các tài liệu hãng chúng tôi đọc không nhắc tới loại này. Nếu dùng, cần khớp đúng kiểu chân cắm vào rãnh và lực nam châm; lắp lệch sẽ hở ở góc.
• Tủ còn bảo hành: gọi hãng trước. Chính sách bảo hành tủ lạnh Haier tại Trung Quốc xếp cánh cửa (门体) vào nhóm linh kiện chính bảo hành 3 năm, còn việc điều chỉnh thì theo bảo hành máy 1 năm; chính sách ở Việt Nam có thể khác, xem phiếu bảo hành.

Chúng tôi không ghi giá gioăng hay tiền công ở đây vì giá khác nhau nhiều theo hãng, model và khu vực, và chưa tìm được nguồn công bố rõ ràng.

Giữ gioăng bền lâu

• Lau gioăng thường xuyên, nhất là cạnh dưới (Sharp, Haier).
• Haier Trung Quốc gợi ý thoa một lớp mỏng bột talc hoặc phấn rôm lên mặt gioăng và chỗ thân tủ tiếp xúc với gioăng để gioăng chậm lão hóa. Sách hướng dẫn trên trang Hisense ghi sau khi lau, thoa một lớp vaseline mỏng ở cạnh gioăng phía bản lề để gioăng không dính và không bị gập biến dạng. Đây là hướng dẫn cho tủ của các hãng đó; tủ của bạn nên đối chiếu sách hướng dẫn trước.
• Không treo đồ, đu người lên cửa tủ, không chất quá nặng ở kệ cửa.
• Khi tắt tủ lâu ngày, Haier hướng dẫn lau khô gioăng, có thể rắc bột talc hoặc lót giấy trắng giữa gioăng và thân tủ, và để cửa mở cho khô.

Phần cho thợ: kiểm tra trước khi báo thay gioăng

• Thử giấy theo vòng: đánh dấu đoạn hở. Hở đều cả cạnh bản lề là cửa lệch hoặc bản lề; hở ở một đoạn ngắn thường là gioăng vênh, tuột rãnh.
• Cân bằng tủ: thước thủy trái phải; trước sau để phía trước hơi cao theo Panasonic, Samsung, LG. Kiểm tra sàn mềm, chân lún (Hitachi).
• Cửa và bản lề: chiều cao hai cánh, độ rơ bản lề, lò xo hay cơ cấu tự đóng (Panasonic gọi là chốt tự đóng), cánh cửa có bị cong không. Với tủ nhiều cửa, thanh chặn ở mép cánh trái (Samsung).
• Lực nam châm của gioăng: vùng hút yếu dù gioăng không vênh thì thay gioăng (Samsung ghi lực hút gioăng hoặc bản lề yếu là phải thay linh kiện).
• Linh kiện: lấy model trên nhãn, đặt gioăng chính hãng đúng mã, ấn đều vào rãnh, thử giấy lại cả bốn cạnh. Gioăng mới còn nếp gấp do đóng gói thì có thể làm ấm theo cách Samsung, LG hướng dẫn cho gioăng vênh (khăn ấm hoặc gió ấm để xa), rồi đóng cửa cho gioăng bám; các hãng không có hướng dẫn riêng cho bước này.
• Hậu quả của hở lâu: kiểm tra tuyết ở dàn lạnh, nước đọng, lỗ thoát nước xả đá; mùi do nước đọng thì xem bài tủ lạnh có mùi hôi.

An toàn khi sửa gioăng tủ lạnh

• Rút phích cắm trước khi lau kỹ trong tủ (Haier, Hitachi). Không xịt nước vào tủ, Haier ghi điều này có thể ảnh hưởng cách điện.
• Khăn nóng quay lò vi sóng có thể rất nóng; đeo găng, để nguội bớt trước khi vắt (LG).
• Máy sấy tóc: cách gioăng 15 đến 20 cm trở lên (LG), không cầm máy sấy tay ướt, không để máy sấy gần chỗ có nước đọng.
• Kê, nghiêng, di chuyển tủ cần hai người; tủ lớn rất nặng. Samsung khuyên gọi thợ nếu khó tự chỉnh.
• Khi bỏ tủ cũ hoặc cất tủ trong kho, Hitachi và Sharp ghi nếu lo trẻ nhỏ chui vào bị kẹt bên trong thì tháo gioăng cửa ra.

Câu hỏi thường gặp

Làm sao biết gioăng tủ lạnh bị hở?

Kẹp một tờ giấy A4 hoặc tấm danh thiếp giữa gioăng và thân tủ, đóng cửa rồi kéo ra. Giấy tuột ra dễ hoặc tự rơi là chỗ đó hở (Samsung, Hitachi). Thử nhiều điểm dọc bốn cạnh.

Gioăng tủ lạnh bị vênh có tự sửa được không?

Thường được. Panasonic hướng dẫn áp khăn mềm nhúng nước ấm vào chỗ vênh; Samsung ghi 5 đến 10 phút, hoặc dùng gió ấm máy sấy tóc. Lau khô rồi thử giấy lại. Không được mới cần thay.

Dùng máy sấy tóc làm mềm gioăng có an toàn không?

Samsung và LG có hướng dẫn cách này, nhưng chỉ dùng gió ấm và để xa. LG ghi giữ máy sấy cách gioăng 15 đến 20 cm trở lên, để gần quá cao su có thể chảy, biến dạng. Panasonic, Hitachi chỉ hướng dẫn khăn ấm.

Vì sao chỉnh chân tủ lại giúp cửa đóng kín?

Khi phía trước tủ hơi cao hơn phía sau, tủ ngả nhẹ ra sau và cửa có xu hướng tự đóng. Panasonic ghi tủ chúi về trước thì cửa dễ hé. Samsung lưu ý đừng nâng phía trước quá cao, cửa sẽ nặng khi mở.

Thay gioăng tủ lạnh có cần đúng mã không?

Nên đúng mã theo model. LG Hàn Quốc chỉ bán gioăng ở trung tâm bảo hành sau khi xác nhận model và mã linh kiện; Hitachi, Sharp hướng dẫn hỏi cửa hàng hoặc trung tâm sửa chữa. Gioăng sai kiểu rãnh hoặc lực hút sẽ khó kín ở góc.

Đóng cửa ngăn đá thì cửa ngăn mát bật ra có phải hỏng gioăng?

Thường là không. Hitachi giải thích các ngăn thông nhau qua đường gió lạnh, đóng một cửa tạo lực gió đẩy cửa khác hé trong chốc lát. Nếu cửa hé luôn không tự đóng lại, kiểm tra cân bằng tủ và gioăng.

Mép cửa tủ lạnh đọng nước có phải gioăng hở?

Có thể. Hitachi ghi gioăng hở làm không khí ngoài lọt vào, gây đọng sương; nhưng trời ẩm thì vỏ tủ cũng có thể đọng sương. Thử giấy để phân biệt. Nước tràn ra sàn thì Sharp khuyên kiểm tra gioăng có hỏng không.

Gioăng tủ lạnh có cần bôi gì để bền hơn không?

Haier Trung Quốc gợi ý thoa mỏng bột talc hoặc phấn rôm; sách hướng dẫn trên trang Hisense ghi thoa lớp vaseline mỏng ở cạnh phía bản lề. Quan trọng nhất vẫn là lau sạch thường xuyên, nhất là cạnh dưới (Sharp).

Đặt thợ trên Thuê Thợ 365

Nếu đã lau, làm ấm, chỉnh chân tủ mà gioăng vẫn hở, hoặc gioăng rách, bản lề xệ, cửa lệch, bạn có thể chọn thợ sửa tủ lạnh đã được xác minh danh tính và tay nghề, hoặc đăng việc để nhận báo giá từ thợ gần bạn. Ghi hãng, model tủ (trên nhãn trong ngăn mát), cửa nào hở, kèm ảnh đoạn gioăng hở và khe cửa để thợ chuẩn bị đúng linh kiện trước khi đến. Thợ báo giá trực tiếp với bạn trước khi làm, và tiền công được bảo hành theo chính sách của nền tảng.